Aýa raıy
Astana 0 °S
Almaty 7 °S
valıýta baǵamy
USD 389.94
EUR 433.50
RUB 6.10
CNY 55.13

Kúres túrlerinen álem chempıonaty: Qazaq balýandary qashan altyn alady

2019 jyldyń 14 qyrkúıek 2019 09:43

NUR-SULTAN. QazAqparat - Kúres túrlerinen, atap aıtsaq, grek-rım, erkin jáne áıelder kúresinen álem chempıonaty tuńǵysh ret Qazaqstan astanasynda ótkeli otyr.

Ótken jyly Birikken kúres áleminiń prezıdenti Nenad Lalovıch elimizdiń bas qalasyna 2019 jylǵy kúres túrlerinen álem chempıonatyn uıymdastyrýdy senip tapsyrǵan bolatyn. Bul bási bıik dodany ótkizýge elimizdiń astanasymenmen birge Almaty jáne Túrkııanyń Ystanbul qalalary da nıet tanytqan-tuǵyn. Alaıda, tańdaý elordaǵa tústi. Osylaısha, kúres túrlerinen álem chempıonatynyń alaýy Qazaq eliniń tórinde alǵash ret jelbiregeli tur.

Álem chempıonatynyń eń basty ereksheligi

Elordamyzda osyǵan deıin qanshama jarystardyń kórigi qyzyp, kórermenderge qýanysh syılady. Alaıda, búgingi kúres túrlerinen ótkeli otyrǵan álem chempıonatynyń orny erekshe. Olaı deıtinimiz, kúres túrlerinen kelesi jyly tórtkúl dúnıe kóz tigetin Olımpıada oıyndarynyń alǵashqy joldamalary Qazaqstanda sarapqa salynady.

Astanaǵa bul kúnderi álemniń 100-den astam elinen myńnan astam balýan kelip úlgerdi. Olar (14-22 kyrkúıek aralyǵynda) toǵyz kún boıy 2020 jyly Tokıoda ótetin Olımpıada oıyndarynyń joldamasy úshin talasady. Naqtyraq aıtsaq, Nur-Sultanda olımpıadalyq salmaq dárejelerinde 1-orynnan 6-orynǵa deıin qol jetkizgen ár balýanǵa Tokıo tórinde baq synaýǵa úlken múmkindik týady. Alaıda, joldamaǵa qol jetkize almaǵan balýandar álem chempıonatynan keıin de lıtsenzııalyq jarystarǵa qatysa alady.

Qazaq balýandaryna «altyn» qashan buıyrady?

Kúres túrlerinen qazaq balýandary «altyn» medal almaǵaly bıyl týra 20 jyl boldy. Mine, elordamyzda kúres túrlerinen alǵash ret ótkeli otyrǵan álem birinshiligi sol olqylyqtyń ornyn toltyrýǵa taptyrmas múmkindik ekeni daýsyz. Mine, óz bozkileminde balýandarymyz jergilikti jankúıerlerin jerge qaratpaıdy dep seneıik.

Tarıh betterine úńilip qarasaq, kúres túrlerinen álem chempıonatynda 1999 jyldan keıin qazaqtyń ánurany birde-bir shyrqalǵan emes. Sońǵy ret 1999 jyly Grekııanyń astanasy Afınyda ótken álem chempıonatynda grek-rım kúresinen 63 keli salmaqta Mkhıtar Manýkıan chempıon atandy. Sodan beri «sap» altyndy jankúıerler sarylyp kútýde...

Qazaqstan qorjynynda álem chempıonatynyń qansha medali bar?

Qazaq balýandary kúres túrlerinen álem chempıonattaryna Táýelsiz el retinde 1993 jyldan bastap qatysa bastady. Osy jyly grek-rım kúresinen qazaqtyń dańqty balýany Dáýlet Turlyhanov el qorjynyna kúmis medal saldy. Sodan qazirge deıin qazaqstandyq balýandar álem chempıonatynan 5 altyn, 14 kúmis, 25 qola (barlyǵy - 44) medal jeńip aldy.

Tarqatyp kóreıik:

1993 jyl

Grek-rım kúresi - 1 kúmis.

1994 jyl

Grek-rım kúresi - 1 altyn.

1995 jyl Erkin kúres – 1 kúmis.

Grek-rım kúresi - 2 kúmis.

1997 jyl

Erkin kúres - 1 qola.

Grek-rım kúresi - 1 altyn.

1998 jyl

Grek-rım kúresi - 2 altyn.

1999 jyl

Grek-rım kúresi - 1 altyn, 1 kúmis.

2003 jyl

Erkin kúres- 1 qola.

Grek-rım kúresi -1 qola.

2005 jyl

Erkin kúres - 1 qola .

Grek-rım kúresi - 1 qola.

2007 jyl

Áıelder kúresi - 1 kúmis, 2 qola.

2008 jyl

Áıelder kúresi - 1 kúmis.

2009 jyl

Grek-rım kúresi - 1 - qola.

Erkin kúres – 1 qola.

Áıelder kúresi – 1 qola.

2010 jyl

Erkin kúres – 1 qola.

Grek-rım kúresi – 2 qola.

Áıelder kúresi – 1 kúmis.

2011 jyl

Erkin kúres – 2 qola.

Grek-rım kúresi – 1 kúmis, 1 qola.

Áıelder kúresi – 1 qola.

2012 jyl

Áıelder kúresi – 1 kúmis.

2013 jyl

Grek-rım kúresi - 1 qola.

Áıelder kúresi – 1 qola.

2015 jyl

Grek-rım kúresi – 2 qola.

2016 jyl

Erkin kúres – 1 kúmis.

Áıelder kúresi – 1 qola.

2017 jyl

Erkin kúres – 1 qola.

Grek-rım kúresi – 2 kúmis medal.

Al, sońǵy 2018 jylǵy Býdapesht qalasynda ótken álem chempıonatynda sportshylarymyz 1 kúmis 2 qola medal enshiledi.

Bıylǵy álem chempıonatyna qandaı balýandar keldi?

Kúres túrlerinen astanada ótetin álem chempıonatyna búginde 1000-nan astam balýan keldi. Onyń ishinde 60-tan astam Olımpıada chempıony men júldegeri bar. Uıymdastyrý komıtetiniń aqparatyna súıensek, medal men Tokıo olımpıadasynyń joldamasyna talasatyn esimi búkil álemge tanys balýandardan bólek, elordaǵa qonaq retinde arnaıy shaqyrylǵan ardager balýandarda arnaıy kelgen. Atap aıtsaq, qazaqstandyqtarǵa etene tanys bolyp ketken Aleksandr Karelın, jas amerıkalyq juldyz Kaıl Snaıder, tórt dúrkin álem chempıony, Olımpıada chempıony Djordan Barroýz, japonııalyq áıgili chempıon Kaorı Ite, Artýr Aleksanıan, Lopes Nýnes, Qazaqstannyń týmasy Valerıı Rıazantsev, Belarýs sportshysy Kamandar Madjıdov, Irannan áıgili Rasý Hadem bastaǵan myqtylar bar.

Qazaq eli álem chempıonatynda kimderge úmit artyp otyr?

Kúres túrlerinen Nur-Sultanda ótetin álem chempıonatynda kúrestiń ár túrinen 10 salmaq dárejesinde balýandar baq synaıdy. Qazaqstan quramasynda kúrestiń úsh túrinen 30 balýan bar. Bapkerler myna balýandarǵa senim artyp otyr.

grek-rım kúresi:

55 keli: Qorlan Jaqansha

60 keli: Meırambek Aınaǵulov

63 keli: Almat Kebispaev

67 keli: Meıirjan Shermahanbet

72 keli: Demeý Jadyraev

77 keli: Ashat Dilmuhamedov

82 keli: Maqsat Erejepov

87 keli: Azamat Kústibaev

97 keli: Erulan Ysqaqov

130 keli: Damır Kúzembaev

Erkin kúre:

57 keli: Nurıslam Sanaev

61 keli: Rasýl Qalıev

65 keli: Dáýlet Nııazbekov

70 keli: Nurǵoja Qaıpanov

74 keli: Danııar Qaısanov

79 keli: Ǵalymjan Óserbaev

86 keli: Ádilet Dáýlembaev

92 keli: Nurǵalı Nurǵaıypuly

97 keli: Álisher Erǵalı

125 keli: Oleg Boltın

Áıelder kúresi:

50 keli: Valentına Islamova

53 keli: Tatıana Ahmetova

55 keli: Marına Sedneva

57 keli: Emma Tısına

59 keli: Mádına Baqbergenova

62 keli: Aıaýlym Qasymova

65 keli: Aına Temirtasova

68 keli: Irına Kazıýlına

72 keli: Jámıla Baqbergenova

76 keli: Elmıra Syzdyqova.


Avtor Kúnsultan Otarbaı
Basty sózder: Nur-Sultan, Sport,
Joǵary qaraı