Aýa raıy
Nýr-Sýltan +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 449.85
EUR 485.43
RUB 5.71
CNY 70.69

14 qańtar. Týǵan kún ıeleri

2022 jyldyń 14 qańtar 2022 08:08

NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin, ıaǵnı 14 qańtar kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.

ESІMDER




118 jyl buryn (1904-1973) qazaqtyń áıgili sýretshisi, qazaq beıneleý óneriniń negizin salýshylardyń biri, Qazaq KSR halyq sýretshisi, Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Memlekettik syılyqtyń laýreaty Ábilhan QASTEEV dúnıege keldi.

Almaty oblysynyń Panfılov aýdanynda týǵan. Almaty qalasynda jáne Máskeý qalasynda kórkemsýret stýdııasynda oqydy.

1954-1956 jyldary Qazaq KSR Sýretshiler odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy qyzmetin atqardy. Onyń alǵashqy kórmege qoıylǵan týyndylary - «Tigin ústinde», «Mektepke», «Avtoportret», «Kógildir kóılekti qyz», «Qaryndasymnyń portreti». Sýretshiniń «Ǵ.Muratbaev», «Abaı», «J.Jabaev», «A.Imanov», «K.Ázirbaev» sııaqty portrettik týyndylary joǵary tanym-talǵamnyń úlgisi.

Tarıhı taqyryptaǵy «Túrksib», «Amangeldi sarbazdary», «Kolhoz toıy», «Qalyńdyq», t.b. kórkem týyndylarynan Qasteev qalamyna tán qasıet - epıkalyq aýqymdylyq, ulttyq boıaýdyń aıqyndyǵy kórinedi.

Sýretshi halqymyzdyń turmys-tirshiligin dál beınelep, ulttyq dúnıetanym aıasynda tyń kompozıtsııalyq sheshim taba bildi.

Onyń «Kıiz úıdiń ishki kórinisi», «Qyz Jibek», «Qyz uzatý», «Qos qurby», «Kelin túsirý» taǵy basqa shyǵarmalary ulttyq qazynamyzǵa aınaldy.

Sýretker Qasteev qazaq halqynyń salt-dástúriniń ozyǵy men tozyǵyn ajyratyp, kertartpa kemshilikterdi ashyna beıneledi. Mysaly, «Kedeı men baı qudyq basynda», «Qurǵaqshylyq kezinde moldanyń jylý jınaýy», «Qyz alyp qashý» shyǵarmalary osynyń dáleli.

Onyń ultyna, týǵan jerge, otanyna súıispenshiligi shyǵarmalarynda shynaıy kórinis tapty.

Qylqalam sheberi sýret órnekteriniń syrly boıaýyn, utymdy qoldanyp, beıneleý ónerinde mádenıet tarıhynyń, respýblıkalyq qoǵamdyq ómirdiń jylnamasyn jasady.

Abaı men Qasteev arasyndaǵy názik baılanys dúnıeni estetıkalyq-kórkemdik turǵydan tanýdyń, óner ózektestiginiń, rýhanı sabaqtastyqtyń kórinisi. Abaı tulǵasy Qasteevtiń súıikti keıipkeri boldy.

Ol Abaıdyń kelbetin ár qyrynan somdady. Sýretshiniń qylqalamynan týyndaǵan «Abaı kıiz úı aldynda», «Jas Abaı», «Abaı jaz jaılaýda» jáne «Búrkitshi», «Qys», «Jaz», «Kóktem» atty shyǵarmalary osyǵan dálel.

Shymkent qalasyndaǵy óner ýchılıesi, Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik óner murajaıy Qasteevtiń atymen atalady.

«Qazan tóńkerisi», 2 márte «Eńbek Qyzyl Tý», «Qurmet Belgisi» ordenderimen marapattalǵan.




58 jyl buryn (1964) Shymkent qalalyq sotynyń tóraǵasy Erbol Muhajanuly RAHYMBEKOV dúnıege keldi.

1989 jyly Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin támamdap, zańger mamandyǵyna ıe boldy.

Sot júıesinde 1991 jyldan bastap halyqtyq sýdıanyń mindetin atqarýshy, halyqtyq sýdıa, sýdıa bolyp qyzmet atqardy.

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 1996 jylǵy 15 qarashadaǵy Jarlyǵymen Qaraǵandy oblysynyń Nura aýdandyq sotynyń tóraǵasy qyzmetine taǵaıyndaldy. 2000-2010 jyldar aralyǵynda Qaraǵandy oblysynyń Oktıabr aýdandyq sotynyń quramyndaǵy Kırov sot ýchaskesiniń aǵa sýdıasy, Oktıabr aýdanynyń № 3 aýdandyq sotynyń sýdıasy, Oktıabr aýdanynyń № 3 aýdandyq sotynyń tóraǵasy, Temirtaý qalalyq sotynyń tóraǵasy, Qaraǵandy qalasynyń Qazybek bı aýdandyq sotynyń tóraǵasy laýazymdarynda qyzmet etti.

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2010 jylǵy 9 qarashadaǵy Jarlyǵymen Soltústik Qazaqstan oblystyq sotynyń apellıatsııalyq sot alqasynyń tóraǵasy qyzmetine taǵaıyndaldy. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2012 jylǵy 2 shildedegi Jarlyǵymen qylmystyq ister jónindegi apellıatsııalyq sot alqasynyń tóraǵasy qyzmetine taǵaıyndaldy.

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2014 jylǵy 17 maýsymdaǵy Jarlyǵymen Astana qalasynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynyń tóraǵasy qyzmetine taǵaıyndaldy.

Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy sotynyń sýdıasy (2015 jyldan); QR Joǵarǵy Sotynyń BAQ-pen yntymaqtastyq jónindegi úılestirýshi sýdıasy (2016-2018). Qazirgi laýazymyna 2018 jyldyń qazan aıynda taǵaıyndaldy.




45 jyl buryn (1977) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi Marat Maqsumuly ShIBUTOV dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń geografııa fakýltetin bitirgen.

Eńbek joly: «Qazekologııa» respýblıkalyq ǵylymı-óndiristik jáne aqparattyq ortalyǵy» JShS ekologııalyq jobalardy ázirleý jónindegi joba menedjeri, Almaty (2001-2004); «Qazaq qoldanbaly ekologııa agenttigi» JShS jobalardyń bas menedjeri (2004-2012); «Áskerı-strategııalyq zertteýler ortalyǵy» AQ jetekshi sarapshysy (2012 jyldan bastap).

Qazirgi qyzmetinde 2019 jyldyń maýsymynan bastap.


Basty sózder: Kúntizbe,
Joǵary qaraı