Aýa raıy
Astana -20 °S
Almaty -6 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

19 qazan. Týǵan kún ıeleri

2020 jyldyń 19 qazan 2020 08:10

NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin, ıaǵnı 19 qazan kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmanǵa esimder kúntizbesin usynady.

ESІMDER




96 jyl buryn (1924-1988) Reıhstagqa 1945 jylǵy 30 sáýirde birinshi bolyp Jeńis týyn tikken qazaq ofıtseri, «Halyq qaharmany» Raqymjan QOShQARBAEV dúnıege keldi.

Qazirgi Aqmola oblysynyń Tselınograd aýdanynda týǵan. 1942 jyly áskerge alynyp, 1944 jyly Frýnzedegi (Bishkek) jaıaý ásker ýchılıesin bitirgen. 1944 jyly qazan aıynan bastap 1-Belarýs maıdanyndaǵy Idrıtsk atqyshtar dıvızııasy quramynda 150-shi vzvodty basqaryp, Polsha jáne Germanııa jerlerindegi shaıqastarǵa qatysty. Leıtenant R.Qoshqarbaev Berlın operatsııasy kezinde asqan erlik kórsetti. 30 sáýirde ol jaýynger G.Býlatov ekeýi Keńes áskerleri arasynan Reıhstagqa alǵash bolyp Jeńis týyn tikti. Soǵystan keıingi jyldary Elba boıyndaǵy keńestik okkýpatsııalyq ásker bóliminde qyzmet atqardy. 1947-1967 jyldary Aqmola oblystyq atqarýshy komıtetiniń nusqaýshysy, Qazaq KSR Mınıstrler keńesi janyndaǵy qonys aýdarýshylar jónindegi bas basqarmasynyń ınspektory. 1967 jyldan «Almaty» qonaq úıiniń dırektory qyzmetin atqarǵan.

Qyzyl Tý, І dárejeli Otan soǵysy ordenderimen, kóptegen medaldarmen marapattalǵan.




90 jyl buryn (1930) medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, Reseı Medıtsına Ǵylym Akademııasynyń jáne Qazaqstan Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Qazaq taǵamtaný akademııasynyń jáne Profılaktorııalyq medıtsına akademııasynyń negizin qalaýshysy jáne onyń prezıdenti, DDU taǵamtaný jónindegi ekspertter komıtetiniń múshesi Tóregeldi Sharmanuly ShARMANOV dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynyń Ulytaý aýdanynda týǵan. Qaraǵandy memlekettik medıtsına ınstıtýtyn jáne onyń aspırantýrasyn bitirgen. 1958-1962 jyldary - Qaraǵandy oblysy Ulytaý aýdanynda ortalyq aýrýhananyń bas dárigeri. 1962-1968 jyldary Qazaqstan Densaýlyq saqtaý mınıstriniń Ólkelik patologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda bólim meńgerýshisi. 1968-1971 jyldary Aqtóbe medıtsına ınstıtýtynyń rektory. 1971-1982 jyldary - Qazaq KSR Densaýlyq saqtaý mınıstri. 1973-1984 jáne 1988 jyldan KSRO Medıtsına ǴA-nyń Taǵam ınstıtýty Qazaq bólimshesiniń dırektory (qazirgi Qazaq taǵamtaný akademııasynyń prezıdenti). 1985-1988 jyldary - Búkilodaqtyq «Taǵamtaný suraqtary» atty jýrnalynyń bas redaktory jáne Máskeý qalasyndaǵy Dárigerlerdiń biliktiligin jetildirý ınstıtýtynyń taǵamtaný kafedrasynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 1995 jyldyń mamyr aıynan - Qazaqstannyń Profılaktorııalyq medıtsına akademııasynyń negizin qalaýshysy jáne onyń prezıdenti. 1997 jyldan bastap «Zdorove ı bolezn» jýrnalynyń bas redaktory. Negizgi ǵylymı eńbekteri tamaqtaný fızıologııasyna arnalǵan. Ol tamaqtaný tártibiniń buzylý sebepterin zerttep, adam denesinde aqýyz, dárýmen jetispeý jóninde tujyrym jasady; meshel aýrýynyń damý mehanızmin ashty. Onyń basshylyǵymen emshektegi balalarǵa arnalǵan «Bóbek», «Arýana», «Antıholesterın» taǵam qospalary shyǵaryldy. Onyń bastamasymen 1978 jyly Dúnıejúzilik densaýlyq uıymy (DDU) men ıÝNISEF-tiń Halyqaralyq Almaty konferentsııasy ótip, onda medıtsına - sanatynyń alǵashqy járdemniń ulttyq júıesin uıymdastyrýdyń ustanymdary alǵash ret tujyrymdalǵan Almaty deklaratsııasy qabyldandy. Onyń jetekshiligimen 60-qa jýyq doktorlyq jáne 170-ten astam kandıdatttyq dıssertatsııalar qorǵaldy.

«Qazan revolıýtsııasy», «Halyqtar dostyǵy», «Parasat» ordenderimen marapattalǵan. DDU-nyń L.Bernard atyndaǵy syılyǵyn (2005) jáne «Qazaqstan Respýblıkasynda taǵam týraly ǵylymnyń irgeli de qoldanbaly aspektilerin daıyndaý» eńbekter toptamasy úshin Qazaqstan Memlekettik syılyǵynnyń ıegeri jáne «Ǵylym» nomınatsııasyndaǵy «Platına Tarlany» táýelsiz syılyǵynyń ıegeri.




65 jyl buryn (1955) Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik qaıratkeri Esetjan Muratuly QOSYBAEV dúnıege keldi.

Almaty qalasynda dúnıege keldi. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin támamdady.

Eńbek joly: Qazaqstan ǴA Tarıh, arheologııa jáne etnografııa ınstıtýtynyń laboranty (1980-1981); «Eýrazııa» halyqaralyq kınofestıvaliniń Bas dırektory (1998-2001); «Qazaqstannyń teledıdary men radıosy» Respýblıkalyq Korporatsııasy» Jabyq Aktsıonerlik Qoǵamynyń prezıdenti (2001-2002); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi baspasóz qyzmetiniń jetekshisi (2002-2004); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Іshki saıasat basqarmasynyń qoǵam jáne baspasózben baılanys bóliminiń meńgerýshisi (04.2004-09.2004); Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet, aqparat jáne sport mınıstri (2004-2006); «Kazenergy» qoǵamdyq qorynyń prezıdenti (2006-2007); «Raýan Medıa Grýpp» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy (05.2007-06.2007); «Atameken» odaǵy basqarmasynyń múshesi (2007). 2007 jyldyń maýsym aıynan bastap — «Atameken» odaǵy basqarmasynyń múshesi.




64 jyl buryn (1956-2018) jazýshy, dramatýrg Rahymjan OTARBAEV dúnıege keldi.

Atyraý oblysynyń Teńiz aýdanynda týǵan. Oral pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen. Eńbek jolyn «Oral óńiri» gazetinde tilshilikten bastady. Keıin mektepte muǵalim, Teńiz aýdanynda radıo uıymdastyrýshy, Qazaq teleradıo komıtetinde redaktor boldy, «Qazaq ádebıeti», «Arýana» gazetterinde, «Jalyn» almanahynda qyzmet etti. Qyrǵyzstandaǵy Qazaqstan Elshiliginiń attashesi, Aqtaý oblystyq radıotelevızııa kompanııasynyń tóraǵasy, Atyraý oblystyq drama teatrynyń dırektory bolǵan. Jazýshynyń «Dúnıe kezek», «Juldyzdar qulaǵan jer», «Jaıyq jyry» atty kitaptary, «Abaı soty», «Beıbarys sultan», «Ábýtálip ápendi» jáne jazýshy M.Qulkenovpen birge jazǵan «Bas», «Jáńgir» pesalary bar.




57 jyl buryn (1963) Qazaqstan Respýblıkasy Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttigi 5-shi departamentiniń basshysy Murat Jaleluly URYMHANOV dúnıege keldi.

Taldyqorǵan oblysy (qazirgi Almaty oblysy) Sarqan aýdany Pogranıchnoe aýylynda dúnıege keldi. KSRO ІІM Qaraǵandy ​​mektebin (1985) támamdady.

Eńbek joly: Taldyqorǵan qalalyq atqarý komıtetiniń ishki ister bóliminiń tergeý bóliminiń tergeýshisi (1985-1986); Taldyqorǵan qalalyq atqarý komıteti ІІB tergeý bóliminiń aǵa tergeýshisi (1986-1988); Taldyqorǵan qalasyndaǵy KSSR ІІM Tergeý basqarmasynyń aǵa tergeýshisi (1988-1989); Taldyqorǵan qalalyq atqarý komıtetiniń ishki ister bóliminiń tergeý bóliminiń aǵa tergeýshisi (1989-1990); Taldyqorǵan qalalyq atqarý komıteti ishki ister bóliminiń Sotsıalıstik menshik urlyǵymen kúres bóliminiń bastyǵy (1990-1992); Taldyqorǵan qalalyq ishki ister bóliminiń ekonomıka bóliminiń bastyǵy, Taldyqorǵan oblysy Tekeli qalasy ishki ister bólimi bastyǵynyń jedel jumys jónindegi orynbasary (1992-1994); Almaty oblysy Іshki ister departamentiniń ekonomıkalyq qylmysqa qarsy kúres departamenti bastyǵynyń orynbasary (1994-1995); QR Memlekettik keden komıteti Ekonomıkalyq qylmysqa qarsy kúres departamentiniń erekshe mańyzdy ister jónindegi bóliminiń bastyǵy (1995-1996); QR Memlekettik keden komıteti jedel basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, patrýldik qyzmet departamentiniń bastyǵy (1996-1997); Taldyqorǵan oblysy boıynsha uıymdasqan qylmys jáne esirtki bıznesimen kúres basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, tergeý bóliminiń bastyǵy, Taldyqorǵan qalalyq ishki ister basqarmasy bastyǵynyń tergeý jónindegi orynbasary (1997-1999);ІІB bastyǵynyń tergeý jónindegi orynbasary, Kóksý aýdany ІІB tergeý bóliminiń bastyǵy, Almaty oblysy Alakól aýdany ishki ister bóliminiń bastyǵy (1999-2001); Almaty oblysy Іshki ister departamenti tergeý bóliminiń bastyǵy, Almaty oblysy Іshki ister departamenti tergeý basqarmasy bastyǵynyń orynbasary (2001-2007); Almaty qalasy Іshki ister departamenti bastyǵynyń tergeý jónindegi orynbasary (2007-2010 jj.); Soltústik Qazaqstan oblysy Іshki ister departamentiniń bastyǵy (2010-2013); Almaty oblysy Іshki ister departamentiniń bastyǵy (2013-2020).

Qazirgi qyzmetinde – 2020 jyldyń qyrkúıek aıynan bastap.

«Qazaqstan Konstıtýtsııasyna 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 20 jyl», «Minsiz qyzmeti úshin», «Іshki ister organdaryndaǵy minsiz qyzmeti úshin», «Іshki ister organdarynyń ardageri» medaldarimen; «ІІM eńbegi sińgen qyzmetkeri», «Qazaqstan polıtsııasyna 15 jyl», ІІ dárejeli «Qaısar», «Qazaqstan Respýblıkasynyń polıtsııasyna 20 jyl» tósbelgilerimen marapattaldy.


Basty sózder: Kúntizbe,
Joǵary qaraı