Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

21 maýsym. QazAqparat kúntizbesi

2021 jyldyń 21 maýsym 2021 07:00

NUR-SULTAN. QazAqparat - QazAqparat oqyrmandaryna 2021 jylǵy 21 maýsymǵa arnalǵan kúntizbesin usynady.

ATAÝLY KÚNDER

Dúnıejúzilik mýzyka merekesi (Fête de la Musique)

Frantsııada eń alǵash ret 1982 jyly maýsymnyń 21-nen 22-ne qaraǵan túni mýzyka merekesi ótti. Bul kúni barlyq kásipqoı mýzykanttar men mýzyka ónerine endi aralasyp júrgender jınalyp, Frantsııanyń barlyq qalalarynda qaıyrymdylyq kontsertterin ótkizedi. Qazir Mýzyka merekesi halyqaralyq mártebege ıe jáne maýsymnyń 21-de 5 qurlyqtaǵy 100 memlekette atap ótiledi.

Halyqaralyq gıdrografııa kúni

1921 jylǵy 21 maýsymda halyqaralyq gıdrografııa uıymy quryldy. Keıinnen atap ótý datasy retinde osy kún belgilendi.

Dúnıejúzilik gýmanıster kúni

Halyqaralyq gýmanıstik jáne etıkalyq odaq (HGEO) bastamasymen jazǵy kúnniń uzaryp toqyraýyna oraı jyl saıyn atalyp ótiletin halyqaralyq mereke. HGEO - gýmanızm, ratsıonalızm, ateızm, skeptıtsızm, zaıyrly qoǵam, etıka jáne erkin oılaý ıdeıalaryn damytatyn, sondaı-aq dinı emes moraldy damytý men qalyptastyrýǵa yqpal etetin halyqaralyq uıymdardyń birlestigi.

Dúnıejúzilik mototsıklıst kúni

Dúnıejúzilik mototsıklıst kúnin atap ótý 1992 jyldyń 22 shildesinen bastaldy. Sol kúni birneshe eldiń entýzıastary avtokólikterin garajǵa tastap, jumysqa mototsıkl jáne skýterlermen bardy. Áýelde bul kún Ride to Work Day dep ataldy, ıaǵnı aǵylshyn tilinen aýdarǵanda «Jumysqa mototsıkmen», keıinirek Mototsıklıst kúnine aınaldy.

2008 jylǵa deıin bul mereke shildeniń úshinshi sársenbisinde atap ótiletin, biraq 2008 jyldan bastap maýsymnyń úshinshi dúısenbisine aýysty. Bul kúni álemdegi mototsıklısterge klımattyq jaǵdaı qolaıly bolýy úshin aýystyryldy.

Halyqaralyq ıoga kúni

BUU Bas assambleıasynyń 2014 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy qararymen halyqaralyq ıoga kúni bekitildi.

ESTE QALAR OQIǴALAR

1824 jyly Qarqaraly qalasynyń irgesi qalandy. Alǵashynda bekinis retinde salynǵan qamaldyń ornynan 1827 jyly Qarqaraly kazak stanıtsasy boı kóterdi. 1849 -1850 jyldary Qarqaraly bekinisin nyǵaıtý úshin Ýkraına kazaktary qonys aýdaryldy, al 1869 jyldan bastap Qarqaraly ýezd ortalyǵyna aınaldy.

1918 jyly qazirgi Almaty oblystyq «Jetisý» gazetiniń alǵashqy sany jaryq kórdi. Gazet qazaq, uıǵyr, ózbek, tatar tilderinde shyǵyp turǵan. Gazettiń alǵashqy redaktory bolyp S.Shákirjanov taǵaıyndalǵan bolatyn.

1940 jyly akademık Qanysh Sátbaev atyndaǵy Geologııalyq zertteýler ınstıtýty quryldy.

1995 jyly uly oıshyldyń shyǵarmashylyǵy men ómiri týraly derekteri bar «Abaı» entsıklopedııasy jaryq kórdi.

2001 jyly Qostanaı qalasyndaǵy Oktıabrdiń 50 jyldyǵy kóshesine Alash qozǵalysynyń qaıratkeri, jazýshy, aqyn, dramatýrg, jýrnalıst, HH ǵasyrdyń bas kezindegi qazaq mádenıeti men ádebıetiniń iri ókili Mirjaqyp Dýlatovtyń esimi berilip, eskertkish taqta ornatyldy.

2007 jyly Semıpalatınsk qalasynyń aty Semeı dep ózgertildi. Oǵan qalaǵa jaqyn mańdaǵy Semeı-Taý jotasynyń aty negiz boldy. Qalanyń atyn ózgertýge qaladan 130 shaqyrym jerde ornalasqan burynǵy Semıpalatınsk ıadrolyq synaq polıgonynyń atyn halyqtyń esine salatyny sebep boldy.

2010 jyly Ortalyq Azııa óńirinde alǵash ret Almatyda ıadrolyq synaqqa jappaı tyıym salý týraly shartty qoldaý maqsatynda Halyqaralyq oqý ortalyǵy ashyldy.

2012 jyly Polsha azamaty Andjeı Mlynarek ózin ashtyqtan, aýrýdan qutqarǵan qazaq otbasyna alǵys bildirý maqsatynda 70 jyldan keıin Qazaqstanǵa oralyp, taǵy bir márte qazaq halqynyń qonaqjaılyǵy, adaldyǵy, meıirimi men mahabbatyn sezindi. Qonaq aýdandyq meshitke kelip, qıyn-qystaý kezeńde oǵan kómek kórsetken adamdarǵa quran baǵyshtady, zıratqa baryp, gúl shoqtaryn qoıdy.

2015 jyly Túrkııa astanasy Ankara qalasynda saıabaqqa qazaq aqyny Súıinbaıdyń esimi berildi.

2017 jyly Astana halyqaralyq áýejaıynyń aty «Nursultan Nazarbaev Halyqaralyq áýejaıy» dep ózgertildi. Nursultan Nazarbaev Halyqaralyq áýejaıy halyqaralyq azamattyq avıatsııa qaýymdastyǵynyń ІІІA sanatyna ıe. Ol barlyq tıptegi áýe kemelerin qabyldaı alady.

2017 jyly Qazaqstan Halyqaralyq ınvestıtsııalar jáne kópultty kásiporyndar boıynsha Ekonomıkalyq yntymaqtastyq pen damý uıymy (EYDU) deklaratsııasyna qosylǵan 48-shi memleket boldy jáne EYDU Investıtsııalar komıtetiniń qaýymdastyrylǵan múshesi atandy.

2018 jyly Astanada Zamanaýı bessaıystan álem kýbogynyń fınaly alǵash ret ótti. Ol Qazaqstan Respýblıkasynyń astanasy – Astana qalasynyń 20 jyldyǵyn merekeleýge oraılastyrylǵan is-sharalar qataryna kirdi. Ony Halyqaralyq zamanaýı bessaıys odaǵy (UIPM) men Qazaqstanz bessaıys federatsııasy uıymdastyrdy.

2018 jyly Almatyda «Kıno» tobynyń kóshbasshysy Vıktor Tsoıǵa eskertkish ornatyldy. Monýmenttiń ashylýy «Kıno» rok-tobynyń kóshbasshysy jáne negizin qalaýshy Vıktor Tsoıdyń týǵan kúninde ótti. Monýment mýzykant túsken «Igla» fılminiń túsirilimi ótken jerge ornatyldy.

2019 jyly ıAdrolyq jetkizýshiler tobynyń (ıAJT) plenarlyq otyrysy barysynda Qazaqstan ıadrolyq materıaldar eksportyn júzege asyratyn jáne atom salasyn damytatyn 48 memlekettiń osy bedeldi birlestigine tóraǵalyq etti. ıAJT tóraǵasynyń qyzmetin Venadaǵy halyqaralyq uıymdar janyndaǵy QR Turaqty ókili Qaırat Sarybaı atqarady.

Basty sózder: Kúntizbe,
Joǵary qaraı