Aýa raıy
Astana -6 °S
Almaty 1 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

29 qazan. Týǵan kún ıeleri

2020 jyldyń 29 qazan 2020 08:10

NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin, ıaǵnı 29 qazan kúni tanymal tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.

ESІMDER




104 jyl buryn (1916-1994) Qazaqstanda boks sportynyń negizin qalaýshynyń biri, Qazaqstannyń úsh dúrkin chempıony, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy Shoqyr BÓLTEKULY dúnıege keldi.

Mańǵystaý oblysynyń Jarmysh aýylynda týǵan. Kıevtiń kórkemóner akademııasyn jáne deneshynyqtyrý ınstıtýtyn bitirgen (1947). Uly Otan soǵysynyń qatysýshysy. 1946 jyly Shoqyr Bóltekuly bokstan KSRO chempıony atanyp, qazaq jastary arasynda birinshi bolyp sport sheberi dárejesine jetken. 223 ret rıngke shyǵyp, sonyń 199-ynda jeńis tuǵyryna kóterilgen. Úsh dúrkin Qazaqstan chempıony. Qazaqstanda bapker daıarlaýǵa súbeli úles qosqan.

KARLAG tutqyndary Gýstav Kırshteın (nemis) men Dáýletkereı Mýlaevty (balqar) bosatýǵa jáne jumysqa ornalastyrýǵa (Almatyda bapkerlik jumysyna) járdem bergen. «Qazaqfılm» kınostýdııasynda sýretshi bolyp jumys istegen. «Qazaq ádebıeti» gazetine maqalalar jazyp turǵan. Soǵys kezinde tegindegi -ov qosymshasynan bas tartyp, ony -uly dep ózgertkizgen. Sol úshin kóptegen jeńildikterinen aıyrylyp, oǵan qoqan-loqqy jasaldy. Keńsaı molasyna jerlengen.

Mańǵystaýda bokstan Shoqyr Bóltekuly atyndaǵy halyqaralyq týrnır ótkiziledi. Qazaqstannyń Boks federatsııasynyń sheshimimen 2009 jyly bokstan Shoqyr Bóltekuly atyndaǵy halyqaralyq týrnırge «A» klasty mártebesi berildi. Sodan keıin týrnır jeńimpazyna «Qazaqstan Respýblıkasynyń sport sheberi» ataǵy berile bastady. Osy halyqaralyq týrnır AIBA-nyń kúntizbelik josparyna engizilgen.




97 jyl buryn (1923-2017) aqyn, Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty Muzafar ÁLІMBAEV dúnıege keldi.

Pavlodar oblysynyń Sharbaqty aýdanynda týǵan. Uly Otan soǵysyna qatysqan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. 1948-1986 jyldary «Pıoner» jýrnalynda, «Qazaq ádebıeti» gazetinde bólim meńgerýshisi, bas redaktordyń orynbasary, «Baldyrǵan» jýrnalynyń bas redaktory boldy. Alǵashqy jınaǵy «Qaraǵandy jyrlary» degen atpen 1952 jyly jaryq kórdi. Aqynnyń 52 kitaby shyqqan. «Qurbyma», «Lırıka», «Meniń Qazaqstanym», «Joldar - jyrlar», «Júrek lúpili», «Óshpes ot», «Óleńder men poemalar», t.b. óleń kitaptary názik lırızm men azamattyq áýenge toly. Álimbaevtyń 300-deı óleńine án jazylǵan, birneshe án kitaptary shyqqan. Aqyn qazaq balalar ádebıetin damytýǵa kóp eńbek sińirdi. «Meniń oıynshyǵym», «Otpen oınama», «Oraq-olaq», «Shynyqsań - shymyr bolarsyń», t.b. kitaptary qazaq balalar ádebıetine qosylǵan eleýli úles boldy. Álimbaev maqal-mátelderdi jınaý, zertteý, basqa halyqtar maqaldaryn qazaq tiline aýdarý jumystarymen de aınalysyp keledi: «666 maqal men mátel», «Maqal - sózdiń máıegi», «Órnekti sóz - ortaq qazyna», «Maqalnama», «Marjan sóz», «Naqyldar», «Batamen er kógerer». «Halyq - ǵajap tálimger», «Naqyldyń tórkinnamasy», t.b.jınaqtar men zertteý eńbekteri bar. Syn-zertteý salasynda «Qalam qaıraty», «Kóńil kúndeliginen», «Ómir, óner, ónerpaz», «Tolqynnan tolqyn týady», «Kóńil kúndeligi», «Kórgenderim kóńilde» eńbekteri jaryq kórdi. Álem ádebıetiniń keıbir úzdik shyǵarmalaryn qazaq tiline aýdardy. Álimbaevtyń óleńderi 38 tilge aýdarylǵan. Birneshe ordendermen marapattalǵan.




61 jyl buryn (1959) VІ saılanǵan QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń múshesi Meıram Qudaıbergenuly PІShEMBAEV dúnıege keldi.

Pavlodar qalasynda týǵan. Semeı zootehnıkalyq-mal dárigerlik ınstıtýtyn bitirgen, zooınjener. Sankt-Peterbýrg qalasyndaǵy Soltústik-Batys veterınarııalyq akademııany bitirgen. 1981-1983 jyldary - SBVI komsomol komıtetiniń hatshysy. 1983-1992 jyldary - sovhozda bas maman, dırektor. 1992-1996 jyldary «Aqsý» AQ basqarma tóraǵasy. 1996-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy «Rosneft» ókildigi basqarmasynyń bas dırektory. 1997-1998 jyldary - «Qazneftekom» JShS vıtse-prezıdenti. 1998-2000 jyldary PMÓZ- «Qazaqoıl» Ulttyq munaıgaz kompanııasy» JAQ bas menedjeri. 2000-2003 jyldary - QR UQK «Kazımpeks» respýblıkalyq ortalyǵy» JAQ bas dırektorynyń orynbasary. 2003-2005 jyldary - «Siemens AG» kompanııasy ókildiginiń atqarýshy dırektory. 2004-2007 jyldary - «Qazaqselmash» korporatsııasy» dırektorlar keńesi basqarmasynyń tóraǵasy., «Qazaqstannyń mashına jasaýshylar odaǵy» ZTB basqarma tóraǵasy. 2007-2011 jyldary - IV saılanǵan QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń múshesi. 2012-2016 jyldary - V saılanǵan QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń múshesi. Qazirgi qyzmetinde - 2016 jylǵy naýryzdan beri. «Qurmet» ordenimen marapattalǵan.




61 jyl buryn (1959) Túrkistan oblysy ákimi apparatynyń jetekshisi Áýelhan Eltaıuly TURǴYMBEKOV dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan. Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn, Qazaq hımııa-tehnologııalyq ınstıtýtyn bitirgen. 1981-1983 jyldary - Shymkent oblysy Lengir aýdany «Selhoztehnıka» óndiristik birlestiginiń aǵa ınjıner tehnology. 1983-1984 jyldary - Qazaqstan LKJO Lengir aýdandyq komıtetinde túrli qyzmette. 1985-1988 jyldary - Qazaqstan LJKO Shymkent oblystyq komıtetinde. 1991 jyly - Oblystyq halyq depýtattary keńesi uıymdastyrý-keńes jumystary jáne turaqty komıssııa bóliminiń bas referenti, bas mamany. 1992 -1993 jyldary - Shymkent oblysy ákimshiligi uıymdastyrý-taldaý bóliminiń ınspektory. 1993-1994 jyly - OQO, Tólebı aýdany ákiminiń orynbasary, birinshi orynbasary. 1994-1995 jyldary - OQO ákimi apparaty uıymdastyrý-ınspektorlyq bóliminiń meńgerýshisi. 1995-1998-1999 jyldary - OQO ákimi apparaty basshysynyń orynbasary, birinshi orynbasary - uıymdastyrý- ınspektorlyq bóliminiń meńgerýshisi. 2000-2002 jyldary - OQO ákimi apparatynyń basshysynyń uıymdastyrý - ınspektorlyq máseleler boıynsha orynbasary. 2002 jyly - Ońtústik Qazaqstan oblysy ákimi apparaty basshysynyń orynbasary - uıymdastyrý - ınspektorlyq bóliminiń meńgerýshisi, Ońtústik Qazaqstan oblysy Shardara aýdanynyń ákimi. 2002-2006 jyldary - OQO ákimi apparatynyń basshysy. 2006 jyly - Ońtústik Qazaqstan oblysy Saıram aýdanynyń ákimi. 2007-2009 jyldary - «Nur Otan» HDP OQO boıynsha fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary. 2009 jyly - OQO ákiminiń keńesshisi. 2009-2016 jyldary Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Tólebı aýdanynyń ákimi. Qazirgi qyzmetinde 2017 jyldyń qańtar aıynan beri.




60 jyl buryn (1960) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń VІ shaqyrylym depýtaty, Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Qojahan Kókirekbaıuly JABAǴIEV dúnıege keldi.

Jambyl oblysy Shý aýdany Chkalov atyndaǵy kolhozda týǵan. KSRO-nyń 50 jyldyǵy atyndaǵy Qyrǵyz memlekettik ýnıversıtetin, Reseı basqarý akademııasyn bitirgen. Ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty. Ýnıversıtetti bitirgennen keıin Jambyl oblysy Shý aýdany Dalaqaınar sovhozynyń ekonomısi, bas ekonomısi bolyp jumys istegen. 1984-1990 jyldary - Qazaqstan LKJO Shý aýdandyq komıtetiniń birinshi hatshysy, Qazaqstan LKJO Jambyl oblystyq komıtetiniń birinshi hatshysy. 1990-1993 jyldary - SOKP OK-niń janyndaǵy qoǵamdyq ǵylymdar akademııasynyń, Reseı basqarý akademııasynyń aspıranty. 1993-1998 jyldary - «AD ı K» ShK kommertsııalyq dırektory, Jambyl qus fabrıkasynyń dırektory, «Áýlıe ata qusy» AQ-nyń bas dırektory. 1998-2002 jyldary - Jambyl oblysy Baızaq aýdanynyń ákimi. 2002-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstri Keńsesiniń óndiristik sala jáne ınfoqurylym bóliminiń meńgerýshisi. 2004-2005 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń uıymdastyrý-baqylaý jáne kadr saıasaty basqarmasy Memlekettik ınspektsııasynyń memlekettik ınspektory. 2005-2008 jyldary - Almaty qalalyq jer basqarmasynyń bastyǵy, Almaty qalasy ákimi apparatynyń is basqarýshysy. 2008-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkatsııalar mınıstriniń keńesshisi. 2009-2010 jyldary - «Fırma Kazınterservıs» JShS prezıdenti. 2010-2012 jyldary - Jambyl oblysy Shý aýdanynyń ákimi. 2012 - 2016 jyldary besinshi saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi. 2016 jyldyń naýryzynan beri depýtat. «Astana», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan temir jolyna 100 jyl», «Astanaǵa 10 jyl» merekelik medaldary, «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattalǵan. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Alǵysynyń ıegeri jáne «Jambyl oblysy Baızaq aýdanynyń Qurmetti azamaty» ataǵy berilgen.




56 jyl buryn (1964) Soltústik Qazaqstan oblystyq sotynyń tóraǵasy Erlan Jumahanuly AITJANOV dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. 1990 jyly S.M. Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin quqyqtaný mamandyǵy boıynsha támamdady. 1994-1995 jyldary Almaty qalalyq arbıtraj sotynyń sýdıasy, 1995-2000 jyldary Almaty qalalyq sotynyń sýdıasy, 2000-2002 jyldary Almaty qalasy Jetisý aýdandyq sotynyń tóraǵasy, 2002-2008 jyldary Atyraý oblystyq sotynyń azamattyq ister jónindegi alqa tóraǵasy, 2008-2010 jyldary Almaty qalalyq sotynyń azamattyq ister jónindegi alqa tóraǵasy, 2010 jyldyń qantar aıynan naýryz aıyna deıin Aqtóbe oblystyq sotynyń azamattyq ister jónindegi sot alqasynyń tóraǵasy, naýryz 2010 jyldan maýsym 2011 jylǵa deıin Aqtóbe oblystyq sotynyń kassatsııalyq sot alqasynyń tóraǵasy, 2011 jyldyń 9 maýsymynan bastap-2016 jyldyń 20 maýsymy boıynsha Aqtóbe oblystyq sotynyń tóraǵasy. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2016 jylǵy 20 maýsymdaǵy Jarlyǵymen Soltústik Qazaqstan oblystyq soty tóraǵasy laýazymyna taǵaıyndaldy. «Qazaqstan Respýblıkasy táýelsizdigine 20 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń prokýratýrasyna 20 jyl», «Qazaqstan polıtsııasyna 20 jyl» merekelik medaldarymen, Qazaqstan Respýblıkasynyń sýdıalar Odaǵynyń jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Joǵarǵy Sotynyń «Qurmet» Gramotalarymen marapattalǵan. Sýdıalar odaǵynyń «Úsh bı» qurmet belgisimen marapattaldy.




30 jyl buryn (1990) Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ulttyq testileý ortalyǵynyń dırektory Dıdar Nurkenuly SMAǴULOV dúnıege kelgen.

Qaraǵandy ​​qalasynda týǵan. E.A. Býketov atyndaǵy Qaraǵandy ​​memlekettik ýnıversıtetin Quqyqtaný mamandyǵy boıynsha (2012); Reseı halyqtar dostyǵy ýnıversıtetiniń Ekonomıka magıstri (2015).

Eńbek joly: «Aıbars» JShS-de zańger, Qaraǵandy ​​qalasy; (2012 – 2013); «Qaraǵandy ​​qalasy ákimdigi Jastarmen jumys jasaý ortalyǵy» QMÝ zańgeri, Qaraǵandy ​​q; (2013 – 2014); QR Memlekettik qyzmet isteri jónindegi agenttiginiń Qaraǵandy ​​oblysy boıynsha departamenti, Tártiptik keńes jumysyn (Tártiptik keńestiń hatshylyǵy) qamtamasyz etý bóliminiń konsýltant-ınspektorynyń m.a. Qaraǵandy qalasy; (06.2014 - 08.2014); QR Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń Qaraǵandy ​​oblysy boıynsha departamenti Tártiptik keńes jumysynyń (Tártiptik keńestiń hatshylyǵy) bóliminiń konsýltant-ınspektory, Qaraǵandy qalasy; (08.2014 - 11.2014); QR Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi departamenti Qaraǵandy ​​oblysy boıynsha departamenti Sybaılas jemqorlyqqa qarsy bilim berý jáne qoǵammen baılanys bóliminiń bastyǵy, Qaraǵandy ​​qalasy (2014 – 2016); QR Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń Qaraǵandy ​​oblysy boıynsha departamenti Sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý basqarmasynyń jetekshisi (02.2016 - 10.2016); Qaztutynýodaǵy Qaraǵandy ​​ekonomıkalyq ýnıversıteti Jalpy quqyq jáne arnaıy pánder kafedrasynyń aǵa oqytýshysy (2016-2017); QR Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Qaraǵandy ​​oblysy boıynsha Sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý basqarmasynyń jetekshisi, Qaraǵandy ​​qalasy (2016 – 2017); QR Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasat departamentiniń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrý basqarmasynyń jetekshisi (03.2017 - 11.2017); QR Memlekettik qyzmet isteri jáne Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasat departamenti dırektorynyń orynbasary mindetin atqarýshy (2017 – 2019); QR Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Memlekettik qyzmet salasyndaǵy baqylaý departamenti dırektorynyń orynbasary mindetin atqarýshy (02.2019 - 06.2019); QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ulttyq testileý ortalyǵynyń dırektory mindetin atqarýshy (2019-2020).

Qazirgi qyzmetinde – 2020 jyldyń naýryz aıynyn bastap.


Basty sózder: Kúntizbe,
Joǵary qaraı