Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

5 mamyr. Týǵan kún ıeleri

2021 jyldyń 5 mamyr 2021 08:10

NUR-SULTAN. QazAqparat – Búgin, ıaǵnı 5 mamyrda tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.

ESІMDER




125 jyl buryn (1896-1979) akter, ulttyq kásibı teatr óneriniń negizin qalaýshylardyń biri, Qazaqstannyń Halyq ártisi, KSRO jáne Qazaq KSR Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Sotsıalıstik Eńbek Eri Seráli (Serke) QOJAMQULOV dúnıege keldi.

Qostanaı oblysynyń Qarabalyq aýdanynda týǵan. Troıtskidegi Ýazıfa mektebinde, Orynbor qalasyndaǵy Tatar halyq aǵartý ınstıtýtynda oqyǵan. Osy jyldary «Musylmandar klýbynda» B.Maılınniń «Qalamqas», «Betim-aý, qudaǵı ǵoı», «Qasqyrbaı», «Neke qııar» t.b. shaǵyn pesalarda rólderdi oınaǵan. 1925 jyly Qyzylorda qalasynda tuńǵysh uıymdastyrylǵan Qazaq drama teatryna I.Baızaqov, Á.Qashaýbaev, E.Ómirzaqov, Q.Qýanyshbaev, J.Shanındermen birge Qojamqulovtyń shaqyrylýy onyń akterlik ómirine dańǵyl jol salǵan eleýli oqıǵa boldy. Osy tusta sahna ómirinen tájirıbesi mol Qojamqulov teatrdyń alǵashqy rejısseri retinde qyzmet etti. Teatr 1926 jyly qańtardyń 13-de resmı túrde ashylyp, birneshe spektakldi sahnaǵa shyǵardy. Ol 30-shy jyldardan bastap «Raıhan», «Amangeldi», «Ana týraly ańyz», «Tynyshtyq», «Bizdiń súıikti dáriger», «Aldar kóse», t.b. fılmderge túsip, Qazaqstannyń kıno óneriniń damýyna óz úlesin qosty. Qojamqulov týraly rejısser Q.Ábýseıitov «Seraǵa» atty derekti fılm túsirse, kompozıtor Á.Beıseýov «Seraǵa týraly ánin» shyǵarǵan. Jezqazǵan qalasyndaǵy mýzykalyq drama teatry men Almatydaǵy bir kóshege esimi berilgen. Úsh márte Lenın ordenimen, Qazan revolıýtsııasy, 2-shi dárejeli Otan soǵysy, Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.




61 jyl buryn (1960) «Astana medıtsına ýnıversıteti» KEAQ rektory, basqarma tóraǵasy Daınıýs PAVALЬKIS týǵan.

Lıtvanyń Kaýnas qalasynda dúnıege kelgen. 1978 jyly Kaýnas medıtsına ınstıtýtynyń jalpy medıtsına fakýltetin bitirdi. 1990 jyly Máskeýdiń proktologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtyn (Reseı) jáne Lıtvanyń Kaýnas medıtsınalyq ınstıtýtyn bitirdi. Medıtsına ǵylymdarynyń doktory. 1986-1993 jyldary Lıtvanyń Kaýnas medıtsına ınstıtýtynda hırýrg kómekshisi bolyp jumys istedi. 1993 jyldyń qańtarynan qyrkúıek aıyna deıin Londondaǵy Sent-Mark aýrýhanasynda hırýrg kómekshisi bolyp jumys istedi. 1993-1995 jyldary Lıtvanyń Kaýnas medıtsına akademııasynyń bas dárigeri bolyp jumys istedi. 1995 jyly Lıtvanyń Kaýnas medıtsınalyq akademııasynda dotsent dárejesin aldy. 1995 jyly Lıtvadaǵy Kaýnas medıtsınalyq akademııasynyń assıstenti boldy. 1995 jyldyń qyrkúıeginen qazan aıyna deıin Nıý-Iorktegi Memorial Sloan-Ketting Cancer Center-da jáne Massachýsetstiń Berlıngton qalasyndaǵy Lahey Klınıkasynda ǵylymı taǵylymdamadan ótti. 1995 jyldan 1997 jylǵa deıin Kaýnas medıtsınalyq ýnıversıtetiniń aýrýhanasynda jáne Lıtva Kaýnas aýdandyq aýrýhanasynda bas hırýrg bolyp jumys istedi. 1997 jyldyń mamyr-maýsym aılarynda Afınanyń Agia Sophia ýnıversıtetiniń aýrýhanasynda, jáne Erytheon ýnıversıtetniń aýrýhanasynda, Portýgalııanyń Coimbros ýnıversıtetiniń aýrýhanasynda ınternatýra ótti. 1997 jyldan 2007 jylǵa deıin Lıtvanyń Kaýnas ýnıversıteti aýrýhanasynda hırýrgııa kafedrasynyń meńgerýshisi boldy. 1997 jyldan 2010 jylǵa deıin Lıtvanyń Kaýnas Ýnıversıtettik aýrýhanasynda hırýrgııa departamentiniń kolo-proktologııa bóliminiń bastyǵy boldy. 2006 jyldan bastap 2012 jylǵa deıin Lıtvanyń Kaýnas ýnıversıtetiniń aýrýhanasynda hırýrgııa kafedrasynda professor bolyp jumys istedi. 2009 jyly Kaýnas medıtsına ýnıversıtetiniń professory, Lıtva. 2010-2011 jyldar aralyǵynda Lıtvanyń Baltyq-Amerıkalyq aýrýhanasynyń jalpy medıtsına kafedrasynyń dırektory boldy. 2010 jyldan bastap 2012 jylǵa deıin Lıtva densaýlyq ǵylymy ýnıversıtetinde professor bolyp jumys istedi. 2012 jyldan bastap 2015 jylǵa deıin Lıtva Respýblıkasynyń Bilim jáne ǵylym mınıstri qyzmetin atqardy. 2015 jyldan qazirgi ýaqytqa deıin Lıtvanyń Kaýnas klınıkasynyń ınnovatsııa jáne damý bóliminiń meńgerýshisi. Lıtva densaýlyq ǵylymy ýnıversıtetiniń hırýrgııa fakýltetiniń professory. 2018 jyldan 2019 jylǵa deıin S. Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsına ýnıversıtetiniń provosty qyzmetin atqardy. 2019 jylǵy 28 aqpannan bastap QR Densaýlyq saqtaý mınıstriniń buıryǵyna sáıkes «Astana medıtsına ýnıversıteti» KEAQ rektory bolyp taǵaıyndaldy. Qazirgi tańda Eýropa Komıssııasynyń Konsýltatıvtik tobynyń múshesi RISE HL, zertteý, ınnovatsııa jáne ǵylymı saıasat jónindegi sarapshylar toby. SPH múshesi, Eýropalyq Komıssııanyń densaýlyq saqtaý boıynsha ǵylymı toby. Kaýnas qalasynyń meriniń keńesshisi.




59 jyl buryn (1962) E.A. Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ýnıversıtetiniń rektory, basqarma tóraǵasy Nurlan Orynbasaruly DÝLATBEKOV dúnıege keldi.

Zań ǵylymynyń doktory, professor, QR UǴA korrespondent-múshesi. 150-den astam ǵylymı jumystyń avtory. «Dostyq» (II dárejeli) ordeniniń ıegeri. 1984 jyly E.A. Bóketov atyndaǵy QarMÝ-dy aıaqtap, 1992 jyly QR ǴA fılosofııa jáne quqyq ınstıtýtynyń aspırantýrasyn támamdady. 1984 jyldan 1996 jylǵa deıin E.A. Bóketov atyndaǵy QarMÝ-de qylmystyq quqyq jáne krımınologııa kafedrasynda oqytýshy, aǵa oqytýshy, dotsent jáne kafedra meńgerýshisi. 1996 jyldan bastap 2013 jylǵa deıin Qaraǵandy «Bolashaq» ýnıversıtetiniń rektory, «Karlag – bolashaq úshin este saqtaý» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń jetekshisi. 2013 jyldyń maýsym aıynan bastap 2016 jyldyń naýryzyna deıin Qaraǵandy oblystyq máslıhatynyń hatshysy. QR Parlamenti Májilisiniń (VI shaqyrylym) depýtaty, Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń múshesi (2016-2020). Qazirgi qyzmetinde 2020 jyldyń tamyz aıynan beri.




59 jyl buryn (1962) ánshi, sazger, zamanaýı hıt-ánderdiń avtory, Brıtandyq kompozıtorlar men án avtorlary akademııasynyń (B.A.C.S.) «Best European Entry» arnaıy marapatynyń, «Tarlan» syılyǵynyń ıegeri Erkesh ShÁKEEV dúnıege keldi.

Burynǵy Kókshetaý oblysynda Rýzaevka aýylynda týǵan. Mýzykamen kásibı deńgeıde 1987 jyly respýblıkalyq «Jastar daýysy» jas daryndar baıqaýyndaǵy jeńisinen (1-oryn jáne kórermender kózaıymy júldesi) keıin aınalysa bastady. Osy jeńisten keıin ol Tasqyn Oqapov jetekshilik etken «Araı» ansambline oryndaýshy-avtor retinde jumysqa shaqyryldy. Keıin ol tek jeke ánshilikpen ǵana aınalysyp qoımaı, qazaqstandyq jáne reseılik juldyzdarǵa arnap kóptegen ánder jazdy.




53 jyl buryn (1968) QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Kesikbaıuly OMAROV dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysy, Qyzylqum aýdanynyń Otrabat stantsııasynda týǵan. 1995 jyly G.V. Plehanov atyndaǵy Reseı ekonomıkalyq akademııasyn ekonomıka jáne áleýmettik josparlaý mamandyǵy boıynsha bitirdi. 2001 jyly Qazaq memlekettik zań ýnıversıtetin quqyqtaný mamandyǵy boıynsha bitirdi. Eńbek jolyn 1985 jyly Túrkistan qurylys jáne jol mashınalaryn jóndeý zaýytynda jumysshy bolyp bastady. 1986-1988 jyldary Keńes armııasy qatarynda áskerı boryshyn atqardy. 1995-1996 jyldary Qazaqstan Respýblıkasynyń Baǵaly qaǵazdar jónindegi ulttyq komıssııasynda maman, bólim bastyǵy bolyp jumys istedi. 1996-2001 jyldary «Azyq túlik kelisimshart korporatsııasy» AQ-da bólim bastyǵy, basqarma bastyǵynyń orynbasary, basqarma bastyǵy, departament dırektory. 2006 jylǵy qańtarda «Azyq túlik kelisimshart korporatsııasy» AQ-nyń vıtse-prezıdenti bolyp taǵaıyndaldy. 2007-2008 jyldary – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Sharýashylyq basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. 2008-2011 jyldary – Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń memlekettik baqylaý jáne aýmaqtyq-uıymdastyrý jumystary bóliminiń memlekettik ınspektory. 2011-2014 jyldary Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń múshesi. 2014-2016 jyldary QR Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri. 2016-2019 jyldary QR Parlamenti Májilisiniń (VI shaqyrylym) «Nur Otan» partııasynan saılanǵan depýtaty, Agrarlyq máseleler komıtetiniń tóraǵasy. Qazirgi qyzmetinde 2019 jylǵy aqpannan beri. «Tyńǵa 50 jyl» (2004), «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl» (2001), «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 20 jyl» (2011) mereıtoılyq medaldarymen marapattaldy.




48 jyl buryn (1973) QR Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasynyń keńesshisi, Elbasy Keńsesiniń Aqparattyq-taldamalyq qamtamasyz etý bóliminiń meńgerýshisi Ádil Qapanuly TURSYNOV dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. 1994 jyly Qazaq memlekettik basqarý akademııasyn, 2001 jyly QR SІM Dıplomatııalyq akademııasyn bitirgen. 1994-1996 jyldary – QR SІM halyqaralyq uıymdar jáne halyqaralyq ekonomıkalyq qatynastar basqarmasynyń referenti, attashesi. 1996-1999 jyldary – Qazaqstan Respýblıkasynyń Úndistandaǵy elshiliginde attashe, úshinshi hatshy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ázerbaıjan Respýblıkasyndaǵy elshiliginde ekinshi hatshy. 1999-2001 jyldary - QR SІM Dıplomatııalyq akademııasynyń tyńdaýshysy. 2001-2004 jyldary - QR SІM-de túrli basshylyq laýazymdar atqardy. 2004-2008 jyldary – Qazaqstan Respýblıkasynyń Sıngapýr Respýblıkasyndaǵy ýaqytsha senimdi ókili (keńesshi-ýákil). 2008-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Ákimshiligi Syrtqy saıasat ortalyǵy meńgerýshisiniń orynbasary. 2009-2012 jyldary – QR SІM Eýropa departamentiniń dırektory. 2012-2014 jyldary – Qazaqstan Respýblıkasynyń Grýzııadaǵy ýaqytsha senimdi ókili, Qazaqstan Respýblıkasynyń Grýzııadaǵy elshiliginiń keńesshi-ýákili. 2015-2016 jyldary – QR SІM TMD departamentiniń dırektory. 2016-2019 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń Syrtqy saıasat ortalyǵynyń meńgerýshisi. Qazirgi qyzmetinde 2019 jylǵy naýryzdan beri.


Basty sózder: Kúntizbe,
Joǵary qaraı