Aýa raıy
Astana 7 °S
Almaty 11 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

5 tamyz. QazAqparat kúntizbesi

2020 jyldyń 5 tamyz 2020 07:00

NUR-SULTAN. QazAqparat - QazAqparat oqyrmandaryna 2020 jylǵy 5 tamyzǵa arnalǵan kúntizbesin usynady.

ATAÝLY KÚNDER

Halyqaralyq baǵdarsham kúni

1914 jyly bolǵan oqıǵaǵa baılanysty 5 tamyz kúni atap ótiledi. Osy kúni Amerıkanyń Klıvlend qalasynda zamanaýı qurylǵylardyń alǵashqy úlgileri paıda boldy. Onyń qyzyl jáne jasyl shamdary boldy, al tústerin aýystyrǵan kezde dybys sıgnalyn shyǵaryp turdy.

Ne degenmen, eń alǵashqy baǵdarshamdy brıtandyq Djeı Naıt 19 ǵasyrda-aq oılap tapqan bolatyn. Bul apparat 1868 jyly London parlamenti ǵımaratynyń aldyna ornatyldy. Úsh jyldan keıin baǵdarsham ózdiginen jarylyp, polıtseıdi jaraqattady. Budan keıin baǵdarsham 50 jylǵa umytyldy. Tek 1910 jyly eki túsi bar alǵashqy avtomatty baǵdarsham qurylǵysy patentteldi. Qazirgi qoldanystaǵy úsh tústi baǵdarshamdardy alǵash ret 1920 jyly Detroıt pen Nıý-Iork qalalarynyń turǵyndary kórdi. Ýaqyt óte kele qurylǵylar Amerıka men Eýropanyń túrli qalalarynda keń qoldanyla bastady.

ESTE QALAR OQIǴALAR

1718 jyly Ertisten 18 shaqyrym tómen qaraı Semeı bekinisiniń (Semeı qalasy) negizi qalandy. Bekinis Ertistiń jaǵalaýynda qaraǵaı ormannyń ortasynda ornalasty. Qazirgi ýaqytta bul jer «Eski bekinis» dep atalady.

1997 jyly Qazaqstannyń Beıjińdegi elshiliginde Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qytaı tilinde jaryq kórgen «Ǵasyrlar toǵysynda» kitabynyń tusaýkeser rásimi ótkizildi.

2007 jyly Almatyda qazaq tilinde álem ertegileri engizilgen alǵashqy CD-diń tusaýkeser rásimi ótti.

Barlyq materıaldardy Qazaq radıosynyń redaktsııasy tapsyrǵan. Bul úntaspanyń bir ereksheligi, barlyq materıaldar qazaq tiline aýdarylǵan. Ertegiler memlekettik tildi úırengisi kelgen adamdarǵa arnalǵan baǵaly oqý quraly bolyp tabylady. Jalpy 6 úntaspa shyǵarylǵan, árqaısysynyń uzaqtyǵy - 100 mınýt. Ár CD-ǵa 10-12 ertegi engen, sonyń ishinde «Mysyq pen qoıan», «Arystan men túlki», «Aqyldy adam» jáne t.b. ertegiler bar.
2008 jyly Astanada Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen «Esil» aýdany quryldy.

Ol Astana qalasynyń ońtústik-batys bóliginde ornalasqan, Elordanyń «Almaty», «Saryarqa» jáne Aqmola oblysynyń Tselınograd aýdandarymen shektesedi. Jalpy aýdany - 31,2 myń gektar jerdi quraıdy. Aýdanǵa kiretin turǵyn alaptary - Prıgorodnyı, Ilınka, Shubar, Telman, Qaraótkel, Zarechnyı. Aýdanda iri saýda ortalyqtary, ákimshilik jáne bıznes ǵımarattar, turǵyn úıler t.b. bar.

2010 jyly «Jańa tolqyn 2010» baıqaýynyń qazaqstandyq fınalısi Qaırat Túntekov taza kúmisten, altynnan jáne gaýhardan jasalǵan skrıpka kiltin ıelendi.

2011 jyly Máskeý turǵyny Aleksandra Ponıýtına Á.Qasteev atyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik óner mýzeıine tanymal sýretshi Aleksandr Rıttıhtiń 1930 jyly salǵan tórt kartınasyn syıǵa tartty. Aleksandr Rıttıh (1889-1945) kóp jyl Qazaqstanda turyp, elimizdegi beıneleý óneriniń damýyna úlken úles qosty.

2013 jyly Astanada Qazaqstan tarıhynda alǵash ret shańǵy rolleri boıynsha ashyq elorda kýbogy ótti.

2013 jyly Almatyda «Astana» alańynda eń úlken skeıtbord tanystyryldy. Onyń uzyndyǵy 4,5 metr, eni 1,5 metr.

2017 jyly Aral mańynda Jalaǵash aýdanynyń turǵyny ejelgi Quran kitabynyń murageri atandy. Qasıetti kitap Myrzabaı Aqynnyń mavzoleıin qaıta qurylymdaý kezinde tabyldy. Mamandardyń aıtýynsha, bul kitap jer astynda 150 jyl kómilip jatqan.

2018 jyly «Shilik fermerleri» jobasy Londonda «Jyldyń úzdik áleýmettik-ekonomıkalyq jobasy» nomınatsııasynda CSR Excellence Award halyqaralyq syılyǵyn ıelendi.

2019 jyly Nur-cultan qalasynyń №1 aýrýhanasynyń polıtravma jáne endoprotezdeý bóliminiń meńgerýshisi Rýslan Botaev súıek osteosıntezine arnalǵan biregeı plastınany oılap tapty. Ol synǵan jambas súıegin jedel hırýrgııalyq emdeý úshin qoldanylyp, adamdarǵa qozǵalý múmkindigin qaıtarady. Dıagnostıka men emdeýdiń jańa ádisin engizgeni úshin Rýslan Botaev «Altyn shipager» syılyǵynyń bas júldesine ıe boldy.


Basty sózder: Kúntizbe,
Joǵary qaraı