Aýa raıy
Astana -6 °S
Almaty 1 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Abaı sııaqty men de meıirim toly oıǵa beıimmin – shotlandııalyq aqyn ári jazýshy Djon Bernsaıd

2020 jyldyń 23 qazan 2020 16:52

NUR-SULTAN. QazAqparat – Abaıdyń Qara sózderin aǵylshyn tiline aýdarǵan shotlandııalyq aqyn ári jazýshy Djon Bernsaıd uly aqynnyń shyǵarmasyn aýdaryp otyryp, ulaǵat alǵanyn aıtady. «Abaı da men de meıirimge toly oıǵa beıimbiz» deıdi ol.

«Abaımen birge biz adamzattyń qateligi úshin nalımyz, qaıǵyramyz. Alaıda aqyrynda adamshylyǵymyzǵa júginip, meıirim toly oıǵa beıim ekenimizdi túsinemiz. Abaıdyń ózi ol týraly «Osy oıyma kelgen nárselerdi qaǵazǵa jaza bereıin, aq qaǵaz ben qara sııany ermek qylaıyn, kimde-kim ishinen kerekti sóz tapsa, jazyp alsyn, ıa oqysyn» demeı me?!» - deıdi shotlandııalyq aqyn.

Djon Bernsaıd Abaıdyń Qara sózderin aǵylshyn tiline aýdaryp bolǵannan keıin jumys barysynda týyndaǵan oılarymen bólisti.

«Aqynǵa, ásirese mádenıet pen tabıǵatqa jany jaqyn oıshylǵa jaqyndaǵan saıyn oǵan óz elińdegi paralleldi izdeı bastaıdy ekensiń. Mundaıda biraq óte abaı bolý kerek, alaıda mundaı taktıka – bireýdiń ymy, fılosofııalyq jáne dinı baǵdarlar izdeý jolynda paıdasyn da tıgizedi, al formaldy ádisterdiń ózindik problemalary bar. Osylaısha, Abaıdy aýdarǵanda qazaq halqynan tys oqyrmanǵa uǵynyqsyz keıbir mádenı qyrlarǵa qaramastan, oqyp otyrǵanda oıyńyzǵa lırıkalyq týys jannyń paıymy anyq sińedi», - deıdi aqyn.

D. Bernsaıd Abaıdy aýdaryp otyryp oıyna oralǵan aqyndardyń biri – Djonatan Svıft ekenin atap ótti. Ol da satıralyq ótkir oı men ushqyr áleýmettik baqylaý paıymyn dostyq pen mahabbattyń názik poezııasymen ushtastyra bilgen.

«Alaıda, shotlandııalyq aqyn retinde men Abaı shyǵarmalaryn aýdarý barysynda kóbinese Robert Bernske júgindim. Biz Abaıdyń Qara sózderi men Bernstiń shyǵarmalarynda birdeı túıisý núktesi baryn baıqaımyz. Degenmen, biz olardyń poezııasy men ánderiniń mátinin oqyǵanda bul kózqarastardyń, tipti bir-birine qatty uqsas ekenin odan saıyn ańǵara túsemiz. Berns sekildi Abaı da romantıkalyq mahabbattyń azabyn tartty, Berns sekildi Abaı ekijúzdilikti, áleýmettik kemshilikti, saıası jemqorlyqty sezindi, synady, Berns sekildi Abaı Jer-anany súıdi», - deıdi ol.

Abaıǵa uqsastyq jaǵynan úlgi retinde Bernstiń 1971 jyly jazylǵan áıgili shyǵarmasynan úzindi keltiredi. Sol tusta satqyndyqtyń keselinen Shotlandııa Anglııa bıliginiń qol astynda qalǵan edi.

Óńkeı aram darhan eldi jaılady

Qanshama kúsh, qansha qýlyq bolsa da

Ǵasyrlarda kórmep edik baılanyp.

Biraq qazir satqyn bolǵan az ǵana

Qorqaýlardyń júzege asty oılary.

Aǵylshynnyń qarýynan qoryqpaı

El edik qoı bekem bolǵan baılamy.

Biraq sol bir basqynshynyń altyny

Jurtymyzdyń shyǵardy ǵoı oıranyn –

Óńkeń aram darhan eldi jaılady.

Aýdarmashy Bernstyń osynaý qatal da ótkir oılaryn Abaıdyń synyna teńeıdi. Hakimniń Qara sózderine úńiledi.

«Alaıda qos aqynnyń shyǵarmalaryn oqyp otyryp, kelesi betin aýdarsańyz, lırıkalyq náziktikti kezdestiresiz. Jer-anaǵa bolsyn, dosqa bolsyn adal kóńildi sezinesiz. Mundaıda qarapaıymdylyqtyń jaı ǵana úlgisi aqynǵa ǵasyrlar boıy ólmes rýh beredi», - deıdi D.Bernsaıd.

Qazirgi zamannyń paraleline keler bolsaq, Djon Bernsaıd Abaıdy bul rette Bob Dılanmen salystyrady. Bob Dılan qoǵamnyń kemshilikterin ashyp aıtý úshin bıblııalyq kitapty negizge alady.

«Abaı men Dılan shynaıy senetin, moraldy-rýhanı qundylyqtardy birinshi orynǵa qoıatyn adamnyń kózqarasy turǵysynan sóıleıdi», - deıdi shotland aqyny.

Sóz sońynda Djon Bernsaıd Abaıdyń óz tusynda pessımızmge berilgenin, muny túsinetinin, onyń bári el úshin ýaıym ekenin aıtady.

«Biraq, osynaý orasan zor ári alyp ýaıymnyń artynda óz halqyńa degen qamqorlyq, janashyrlyq jatqanyn umytpaý kerek. Abaıdyń shyǵarmasynan biz osy janashyrlyqty sezinemiz», - deıdi Djon Bernsaıd.


Joǵary qaraı