Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Qazaqstandyq vaktsınanyń artyqshylyǵy qandaı – maman jaýaby

2021 jyldyń 19 mamyr 2021 14:38

ALMATY. QazAqparat - I. Jekenova atyndaǵy qalalyq juqpaly aýrýlar aýrýhanasy ınfektsııa bólimshesiniń meńgerýshisi, ınfektsıonıst, pýlmonolog Abzal Malbasqanov QazAqparat tilshisine qazaqstandyq vaktsınanyń artyqshylyqtary týraly aıtyp berdi.

- Respıratorlyq vırýstyq ınfektsııa men sozylmaly aýrýlardyń órshýi kezinde koronavırýsqa qarsy vaktsına saldyrýǵa bola ma?

- Vaktsına aǵzaǵa, ımmýndyq júıege qajet. Eger aǵzada qandaı da bir qabyný protsesi bolsa, ózgerister baıqalyp jatsa, onda vaktsınatsııa jasalmaýy kerek. Bul organızmge qosymsha júkteme ákelýi múmkin. Densaýlyǵy jaqsarǵanan keıin saldyrýǵa ábden bolady. Mysaly, jiti respıratorlyq vırýstyq ınfektsııadan tolyq jazylǵan soń saldyrý qajet dep oılaımyn. Qart kisiler vaktsınatsııanyń aldynda dárigerden keńes alýy tıis. Jastarǵa keletin bolsaq, densaýlyqtary jaqsy bolsa, nege vaktsına almasqa.

- Vaktsınatsııadan buryn antıdenege jáne koronavırýsqa PTR tapsyrý kerek pe?

- Eger adamnyń juqtyrǵan naýqaspen baılanysy bolmasa, árıne, PTR testi qajet emes. Eger adam ótken jyly nemese jaqynda aýyrǵan bolsa. Bul jaǵdaıda oǵan antıdenelerdiń bolýyn anyqtaý úshin ımmýnofermenttik taldaý (IFT) jasatqany durys. Eger antıdeneler az tıtrde bolsa nemese múldem bolmasa, onda IFT testin ótkizip, sodan keıin ekpe saldyrý kerek. Otbasynda bir adam aýyryp qalsa, ekinshisi ózin-ózi qorǵaý úshin vaktsına saldyrýǵa júgiredi. Ondaı jaǵdaılar bar. Bul kezde adam ınfektsııany juqtyryp alýy da múmkin. Keıin, koronavırýs anyqtalǵanda vaktsınadan keıin aýyrdym dep aıtady. Mundaı jaǵdaıda aldymen PTR test jasatyp 7-14 kún ótkenin kútken durys, eger bári jaqsy bolsa, vaktsına saldyrýǵa bolady.

- Qazaqstandyq vaktsınanyń artyqshylyqtary qandaı?

Birinshiden, biz óz vaktsınasyn shyǵarǵan elmiz. Munyń ózi aıtarlyqtaı jetistik. Qazaqstanda ǵylymnyń úlken qory bar. Koronavırýsqa qarsy vaktsına jasalǵan ınstıtýtta buǵan deıin talaı ekpe daıyndalǵan. Ol vaktsınany birneshe urpaq aldy. Shúkir. Bárimiz aman-saý júrmiz. Qazaqstandyq koronavırýsqa qarsy vaktsına mehanızmi dáleldengen tásilmen jasaldy. Ol koronavırýs ınfektsııasyn týdyrýy múmkin emes.

Aldymen, eýropalyq vaktsınalardy alaıyq, olardy muzdatqyshta -70 gradýs temperatýrada tasymaldaý kerek.

Eger jaqyn elderden keletin vaktsına týraly aıtatyn bolsaq. Bul sol «Spýtnık-V», ony -18 gradýs temperatýrada tasymaldaýǵa bolady. ıAǵnı, qarapaıym tońazytqyshta.

Bizdiń vaktsınanyń artyqshylyǵy nede? Otandyq vaktsına jasýshalyq ımmýnıtetti qaýipsiz túrde qozdyrady. Ony arnaıy tońazytqyshta saqtaýdyń qajeti joq. Ekpeni jetkizý úshin kúrdeli qondyrǵylar qoldanylmaıdy. Temperatýrasy 2-8 gradýstyq tehnıkanyń bolǵany jetkilikti.

«QazCovid-in» óz halqyn qamtamasyz etý úshin jańa ǵana shyǵaryldy.

– Áńgimeńizge rahmet!


Avtor Alma Muqanova
Basty sózder: Vaktsına, Koronavırýs, QazVas,
Joǵary qaraı