Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Qazaqstanda tarıh páni jańa mazmunda oqytylady

2021 jyldyń 21 maýsym 2021 22:58

NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Bilim jáne ǵylym mınıstriniń tarıh pánin mektepterde oqytý tártibin belgileıtin buıryǵy jarııalandy, dep habarlaıdy QazAqparat.

Qujattyń tolyq ataýy - «Jalpy bilim berý uıymdaryna arnalǵan jalpy bilim beretin pánderdiń, tańdaý kýrstarynyń jáne fakýltatıvterdiń úlgilik oqý baǵdarlamalaryn bekitý týraly» QR Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2013 jylǵy 3 sáýirdegi № 115 buıryǵyna ózgerister engizý týraly» QR Bilim jáne ǵylym mınıstri buıryǵynyń jobasy.

Buıryq jobasynda ondaǵan ózgertý men túzetý bar. Sonyń eń alǵashqysy 5-synyptarǵa tarıh pánin oqytý mazmunyna qatysty. Bul tarmaqtyń ózinde 8 tarmaqshanyń 7-eýi aıtarlyqtaı ózgeriske ushyraǵan. Jobany ázirleýshiler 5-synypta tarıh pánimen oqýshylar alǵash betpe-bet keletindikten, ilimge kirispege erekshe kóńil bólgen.

«5-synypqa arnalǵan bazalyq mazmun bilim alýshylardy tarıhty túsinýge daıyndaý maqsatynda kirispemen tolyqtyryldy. Pánniń alǵash oqytylyp jatqandyǵyn eskere otyryp, olardy tarıhı kezeńdeýdiń negizderimen, Qazaqstannyń tarıhı kartasymen tanystyrý mańyzdy.

Sonymen qatar etnıkalyq tarıh boıynsha taqyryptar men túsinikter engizildi. Bilim alýshylarda Qazaqstan tarıhyn oqytylý bastalǵannan bastap qazaqtar osy aýmaqtyń avtohtondy halqy bolyp tabylatyndyǵy týraly naqty túsinik qalyptasýy úshin osy taqyryptarǵa nazar aýdarý qajet», -dep jazylǵan túsindirmede.

18-tarmaqtaǵy 6-synypqa arnaǵan oqý pániniń mazmuny da «Túrki ımperııasynyń álem tarıhyndaǵy róli», «Qazaq halqynyń qalyptasýyndaǵy qypshaqtardyń róli», «Qolóner men metallýrgııa», «Sáýlet jáne qala qurylysyn damytý», «Shyńǵys qaǵan ımperııasynyń bólinýi», «Joshy ulysynyń qurylýy jáne keńeıýi», «Joshy ulysynyń álemdik tarıhtaǵy orny», «XІІI – XV ǵǵ. mádenıet», «Qobylandy. Alpamys. Edige, Oraq-Mamaı. Ketbuǵa. Asan qaıǵy. Sypyra jyraý. Ótemis qajy» degen sııaqty jańa uǵymdarmen baıytylǵan.

19-tarmaqtaǵy túzetýlerdiń ishinde «Kenesary – uly dalanyń sońǵy hany» degen taqyryp menmundalaıdy.

8-synypqa arnalǵan tarıh páninde asharshylyq taqyryby qoldanystaǵy oqý baǵdarlamasynda «1921 jylǵy jut jáne ashtyq», «Aýyl sharýashylyǵyndaǵy kúshtep ujymdastyrý saıasaty», «Qazaqstandaǵy kúshtep ujymdastyrý saıasatynyń ekonomıkalyq saldary», «1931-1933 jyldardaǵy ashtyq - HH ǵasyrdaǵy qazaqstandyq qasiret» degen taqyryptarmen qamtylǵan.

Al jańa redaktsııada «Qyrrevkom qyzmeti», «1921-1922 jj. ashtyq», «Qazaqstandaǵy sotsıalıstik ındýstrııalandyrý (máni men erekshelikteri)», «Respýblıkanyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy týraly pikir-talas - S. Sádýaqasov», «Kishi Qazan» (mazmuny jáne júzege asyrylýy)». «1928 j. 27 tamyzdaǵy «Baılar sharýashylyqtaryn tárkileý týraly» Respýblıka Atkomy men Halyq Komıssarlar Keńesiniń Dekreti», «Baı sharýashylyqtarynyń tárkileý» týraly», «Aýyl sharýashylyǵyndaǵy jappaı kúshtep ujymdastyrý saıasaty», «Qazaqstandaǵy kúshtep ujymdastyrý saıasatynyń qasiretti saldary», «1929-1932 jyldardaǵy sharýalar kóterilisteri jáne narazylyqtar», «1931-1933 jyldardaǵy asharshylyq», «Qazaqstandaǵy ujymdastyrýdyń demografııalyq saldarlary», «Ujymdastyrýdy júzege asyrýdyń ádisterine qatysty ulttyq zııalylardyń («Beseýdiń haty») qoǵamdyq-saıası kózqarasy men qatynasy» degen taqaryptarǵa ózgertilgen.

Al otyzynshy jyldardaǵy repressııalar kezeńin oqytý mazmunyna «1936-1938 jj «úlken terror» jáne onyń Qazaqstandaǵy saldary» degen taqyryp nazarǵa iligedi.

Odan keıingi kezeńderde E.Bekmahanov, J.Táshenov, D.Qonaev sııaqty tulǵalardyń eńbegine jeke taqyryptar arnalǵan.

Táýelsizdik jyldaryndaǵy tarıh qoldanystaǵy baǵdarlamada da, jańa redaktsııada da negizinen memleket tarapynan qabyldanǵan baǵdarlamalar men strategııalardy dáripteýge arnalǵan taqyryptar toptasqan. Tek jańa redaktsııada eldegi bılik tranzıtiniń bastalýy tyń taqyryp retinde qosylǵan.

Eske salsaq, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev jyl basyndaǵy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Qazaqstan tarıhy men dúnıejúzi tarıhy boıynsha biryńǵaı oqýlyqtardy engizýdi tapsyrǵan bolatyn.


Joǵary qaraı