Aýa raıy
Astana -19 °S
Almaty -6 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Koronavırýs turǵyn úı qurylysyn tejegen joq – astananyń bas sáýletshisi

2020 jyldyń 29 qarasha 2020 17:00

NUR-SULTAN. QazAqparat – Qurylys salasyna koronavırýs indeti qalaı áser etti? Osy jáne ózge de suraqtarǵa Nur-Sultan qalasy sáýlet, qala qurylysy jáne jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Nurlan Uranhaev jaýap berdi.

- Nurlan Telmanuly, pandemııa salaǵa qalaı áser etti? Burynǵy jaǵdaı qaıtalanyp, úleskerler problemaǵa tap bolmaı ma?

- Mundaı táýekel qazirgi kezde joq desek te bolady. Karantınniń kezde de qurylys alańdarynda jumys jalǵasty. Jyl basynda 3 mln sharshy metrdi tapsyrý josparlanǵan edi. Osy oraıda koronavırýsqa qatysty ahýaldy eskersek, bul rekordty kórsetkish bolyp tur. Byltyr 1 mln 700 myń sharty metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi.

- Bıyl qurylysy aıaqtalmaýy múmkin nysandar bar ma?

- Bastapqyda Ábý-Dabı plaza nysanyn bıyldyń sońyna qaraı aıaqtaý josparlanǵan edi. Bas merdigerdiń habarlaýynsha, karantın sharalaryna baılanysty onyń qurylysy 2021 jyly tolyqtaı aıaqtalady. Bizge baılanysty emes kóp jaǵdaılar bar.

Koronadaǵdarys saldarynan ushaqtar qatynasy tejelgenin bilesizder. Qazdramteatr maýsym aıynda tapsyrylýy kerek edi, alaıda mamandar basqa elderden saparlap kele almaǵandyqtan, nysandy paıdalanýǵa berý merzimi jyldyń sońyna shegerildi.

- Nur-Sultan qalasynyń damý jospary qandaı? Shahardyń aýqymy ary qaraı óse me?

- Jańa bas jospar halyqtyń qazirgi ósimine baılanysty qajet bolyp tur. Úkimet qaýlysymen qabyldanǵan bas josparda 2030 jylǵa qaraı elorda turǵyndary 1,2 mln bolatyny qarastyrylǵan edi.

Alaıda bul kórsetkishke turǵyndar sany 10 jyl buryn jetip qaldy. Injenerlik jeliler, joldar, áleýmettik nysandar osyndaı kólemge eseptelmegen.

Sondyqtan qazirgi kórsetkishterdi eskere otyryp, aldaǵy jyly elordanyń jańa bas josparyn ázirleý bastalady. Qala óziniń shekarasy aýmaǵynda damytylady.

- Áleýmettik jelilerde «jer jetedi, basqa aýmaqta qurylys júrgizilsin» degen usynystar jasalyp jatady. Bul jaıynda ne aıtar edińiz?

- Bos turǵan jazyq jerlerge qurylys júrgize almaımyz. Ol jerlerde qurylys bastaǵannyń ózinde, sýsyz, jylý men ózge de kommýnaldyq jelilersiz qalaı ómir súrýge bolady? Sondyqtan qalanyń ishi tyǵyzdalady, bul óz kezeginde iri qalalarda iske asyrylatyn qalypty tájirıbe.




Kez kelgen qurylys bekitilgen normatıvter men erejelerge sáıkes júzege asyrylady. Áleýmettik jelilerde qurylys salynatyn oryndar durys tańdalmady nemese zańǵa qaıshy dep memorgandardy aıyptaý modaǵa aınalǵan sekildi.

Bul turǵyda bas jospar bar, eger de zań talaptary buzylsa, onda quqyq qorǵaý organdary tekserýdi bastaıdy. Sondyqtan kúdik bolsa, quzyrly organdarǵa, sotqa júginý kerek. Barlyq sharalar qoldanystaǵy zańmen reglamenttelgen.

Áleýmettik jelide ınvestıtsııalyq jobalardyń eskızderin jarııalaǵan kezde, «nege bıýdjet qarjysyn jumsap jatyrsyzdar, osy qarjyǵa basqa nysan salyńdar» degen ýáj aıtylyp jatady. Bul máselege qatysty aıtarym, eger jeke ınvestıtsııa bolsa, oǵan memlekettik qarjy qarastyrylmaǵan. Bıznes óz qarajatyn qaıda salatynyn ózi tańdap, táýekelderdi esepteıdi.

- Aldaǵy ýaqytta qaladaǵy qaı aýdardar damytylatyn bolady?

- Belsendi túrde ıgeriletin aýdandarǵa toqtalsaq, Myńjyldyq alleıasy, «Metro» saýda ortalyǵy mańyndaǵy Qaraǵandy jolynyń oń jaǵy, Máńgilik El dańǵyly, Turan dańǵylynyń batys bóligindegi aýmaq, Telman alabynyń oń jaǵy, sondaı-aq Asan qaıǵy kóshesi boıyndaǵy jumystar qamtylady.




Turǵyn úı keshenderiniń, mektepterdiń, balabaqshalardyń, oıyn-saýyq ortalyqtary men basqa da nysandardyń qurylysy josparlanǵan. Mysaly, «Han shatyrdan» ary qaraı ornalasqan aýmaqty tıisti ınfraqurylymmen týrıstik kvartalǵa aınaldyrý eskerilgen.

Atap aıtqanda, qalany turǵyndar úshin jaıly etý maqsaty kózdelgen. Bul damý strategııasy aldaǵy 10 jylǵa eskerilip otyr. Osy baǵytta qozǵalysty uıymdastyrýǵa, jaıaý júrginshilerdiń, velosıped mingenderdiń qaýipsizsiz júrýine, sondaı-aq qoǵamdyq kólikterge qatysty sharalar iske asyrylady.

Mektepterdegi oryn tapshylyǵy qalaı sheshiledi?

- Bul másele bir kúnde sheshilmeıtini anyq. Infraqurylymdy salý sharalary kóshi-qon úrdisine ilese almaı keledi. Bıyl 12 mekteptiń qurylysy bastaldy.

- Botanıkalyq baqtaǵy qurylysqa qatysty túsinik bere alasyz ba?

- Bas josparda halyqqa qyzmet kórsetý nysandaryn ornalastyrý úshin alańdar qarastyrylǵan. ıAǵnı osynyń barlyǵy 2016 jyly joba pysyqtalǵan kezde eskerilgen bolatyn. 2014 jyly qoǵamdyq tyńdaýlar ótkizildi. Osy oraıda memlekettik saraptamadan ótti. Bul máselege qatysty Ekologııa mınıstrligi túsinik bergen edi, baqtyń aınalasynda ınfraqurylymdy damytýǵa zańnamalyq turǵyda shekteý jasalmaǵan.

Álemdik tájirıbege toqtalsaq, osyndaı aýmaqtardyń aınalasynda sport ortalyqtary jáne basqa nysandar salynady.

- Sáýlet salasyn tsıfrlandyrý qalaı júrip jatyr?

- Sáýlet jáne jer qatynastary salasyn tsıfrlandyrýǵa erekshe ekpin qoıylǵan. Qazirgi kezde barsha ınjenerlik jelilerdi, jer telimderin, úılerdi tsıfrlandyrýdan ótkizip jatyrmyz. Bizde ár úı, ár jer telimi men qalanyń aýdandary boıynsha tıisti karta bolady. Osy jumystar jyl sońyna deıin aıaqtalady.

Bul turǵyda jerdi zańsyz ıemdený, bótenniń jer telimine qurylys salý, jer telimin maqsatymen ıgerý jaǵdaılary anyq kórinetin bolady. Qaǵaz jumystarynan qutylyp, memlekettik qyzmetter onlaın iske asyrylady.

- Elorda tóńiregin damytý sharalary aıasynda qandaı jumystar eskerilgen?

- 2023 jylǵa deıingi keshendi josparda qala tóńiregin damytý qarastyrylǵan. Bul rette qala halqynyń 25 paıyzy turyp jatqan 16 turǵyn alaby qamtylady. Josparda joldardy jóndeý, tórt dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheniniń qurylysy, qoǵamdyq keńistikter jerlerinde qurylys jumystary, aýlany abattandyrý eskerilip otyr. Jumystardyń bir bóligi bıyl bastaldy jáne ony jalǵastyramyz. Taldykól men Maıbalyq jaqta eki ekopark salynady.

- Áńgimeńizge raqmet!


Joǵary qaraı