Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

KVI-ge qarsy vaktsınalaý: Turǵyndardy tolǵandyrǵan saýaldarǵa jaýap

2021 jyldyń 17 sáýir 2021 13:32

NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazirgi ýaqytta álem elderinde, sondaı-aq Qazaqstan aýmaǵynda koronavırýs ınfektsııasyna qarsy vaktsınalaý belsendi júrip jatyr.

Ázirge, elimizde «Spýtnık V» vatsınasy qoıylyp keledi, al sáýir aıynyń sońyna qaraı 50 myń doza kólemdegi QazCOVID-in (QazVac) qazaqstandyq vaktsınasy jetkizilmek. Osy oraıda vaktsınaǵa qatysty qoıylatyn ózekti saýaldarǵa berilgen jaýaptardy kópshilik nazaryna usynýdy jón kórdik.

Qazaqstanda qansha adam vatsına saldyrdy?

Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, 2021 jylǵy 17 sáýirdegi jaǵdaı boıynsha, Qazaqstanda 644 643 adam koronavırýsqa qarsy vaktsına saldyrdy, al ekinshi komponentti 116 786 adam ektirdi.

Bıyl KVI-ge qarsy ekpemen qansha qazaqstandyqty qamtý josparlanyp otyr?

Osy jyly koronavırýsqa qarsy 9,9 mln adamǵa vaktsına saldyrý josparlanǵan, bul óz kezeginde halyqtyń 53 paıyzyn quraıdy.

«Bıyldyń birinshi jartyjyldyǵynda KVI-ge qarsy vaktsınanyń taratylatyn kólemin eskere otyryp, el aýmaǵynda 6 mıllıonǵa jýyq adamǵa ekpe salynady. Atap aıtqanda, vaktsınalaý erikti negizde júrgiziledi», - delingen mınıstrlik jaýabynda.

Vaktsına tegin bola ma?

KVI-ge qarsy vaktsınalaý aqysyz negizde júrgiziledi, sebebi bul qadamdar Tegin medıtsınalyq kómektiń kepildendirilgen kólemine engizilgen.

65 jastan asqan adamdardy vaktsınalaýǵa bola ma?

Bıylǵy naýryz aıynan bastap elimizde 65 jastan asqan adamdardy vaktsınalaýǵa ruqsat etildi.

Osyǵan baılanysty vaktsınalaýǵa qarsy kórsetilimder bolmasa, onda bekitilgen emhanaǵa barý kerek. ıAǵnı medıtsınalyq qarsy kórsetilimder joq bolsa, KVI-ge qarsy vaktsına alý múmkindigi jasalady.

Sáýir aıynan bastap koronavırýsqa qarsy halyqty jappaı vaktsınalaý júrip jatyr.

Ekpe saldyrý úshin qaıda habarlasý kerek?

«KVI-ge qarsy profılaktıkalyq ekpe salatyn medıtsınalyq uıymdardyń tizimi QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń saıtynda ornalastyrylǵan. Vaktsına alý úshin bekitilgen turǵylyqty jer boıynsha emhanadaǵy ýchaskelik dárigerge habarlasyp, tizimge jazylýǵa bolady», - dep atalyp ótken vedomstvo aqparatynda.

Sonymen birge, vaktsınalaý kezekke turý tártibin basqa da medıtsınalyq uıymdarda júrgiziledi. Osy oraıda aldyn ala jazylyp, ekpe alýǵa bolatyn kúndi anyqtaýǵa bolady.

Budan bólek, aýmaqtyq emhanalardyń kóshpeli ekpe brıgadalary jumys isteıdi.

Koronavırýsqa qarsy vaktsınalaý saýda oıyn-saýyq ortalyqtarynda da júrgizilip jatyr. Osyndaı ortalyqtardaǵy pýnktter aldyn ala jazýlysyz kezek tártibinde ekpe salady. Atap aıtqanda, adamdar ózderimen birge jeke kýáligin alyp barýy tıis.

Eger adam ózin álsiz sezinip tursa nemese aýyryp qalsa ekpeni keıin saldyrýǵa bola ma?

Vaktsınatsııa týraly sheshim qabyldaǵan kezde birqatar qarsy kórsetkishterdi eskerý qajet: 18 jasqa tolmaý, júktilik nemese sozylmaly aýrýlardyń órshýi, allergııalyq reaktsııalar, asqynǵan ınfektsııalyq ári ınfektsııalyq emes aýrýlar, dene qyzýynyń joǵarylaýy sııaqty belgiler bas tartýǵa sebep bola alady.

Osy arqyly asqynǵan aýrý belgileri baıqalsa, adam saýyǵyp shyqqansha vaktsınalaý keıinge shegeriledi.

Sonymen birge kez kelgen ekpeni salardyń aldynda medıtsına qyzmetkeri adamnyń densaýlyq jaǵdaıyn tekseredi. Aýrý belgileri bolsa, adamǵa ekpe salýǵa medıtsınalyq shekteý qoıylady.

Vaktsınalaýdan keıin adam aǵzasynda qandaı reaktsııany sezinýi tıis?

Qazirgi kezde elimiz boıynsha vaktsınana saldyrýmen baılanysty KVI-ge qarsy ımmýndaýdan keıin qolaısyz kórinister jaǵdaıy tirkelmegen.

Sonymen qatar, vaktsınany ektirý boıynsha nusqaýlyqta jazylǵandaı, bolýy múmkin reaktsııalar tirkelip jatyr. Bul turǵyda ıne salǵan jerdiń aýyrsynýy, isinýi men qyzarýy, sondaı-aq dene temperatýrasynyń joǵarylaýy, tumaýǵa uqsas sımptomdar, býyn men bulshyq ettiń syrqyraýy sııaqty jalpy reaktsııalar baıqalýy múmkin.

Eger adamda ekpeden keıin reaktsııa baıqalmasa da, vaktsınanyń áseri bola ma?

Ekpe saldyrǵan kezeńnen keıin reaktsııanyń kórinýi adam aǵzasynyń jekelegen ereksheligine (jas ereksheligi, genetıkalyq jáne basqa sebepter) jáne ilispe fondyq aýrýlarǵa baılanysty.

«Sonymen birge, postvaktsınaldyq reaktsııalardyń aıqyn kórinisi ımmýndyq jaýaptyń qalyptasýyn bildire bermeıdi, ıaǵnı reaktsııanyń bolmaýy vaktsınalaýdan áserdiń joqtyǵyn kórsetpeıdi», - delingen mınıstrlik málimetinde.

Koronavırýsqa qarsy óndirilip shyqqan vaktsınalardyń aıyrmashylyǵy nede?

Reseılik «Spýtnık V» men brıtandyq «AstraZeneca» vaktsınasy adenovırýs negizinde vektorlyq bolyp sanalady.

Vektor retinde (tasymaldaýshy) reseılik vaktsınada adamnyń adenovırýsy paıdalanylady, al brıtandyq ekpede - shımpanze adenovırýsy. Qos vaktsına da óndirý tehnologııasynda uqsas, onda adenovırýstar genetıkalyq materıaldan ajyratylǵan. Olarǵa koronavırýs tikenderiniń bólshekteri salynǵan.

Bularǵa qaraǵanda, «Pfizer» kompanııasynyń koronavırýsqa qarsy ekpesi genetıkalyq vaktsınalarǵa jatqyzylǵan. Onda ımmýnıtet qalyptastyrý úshin koronavırýstyń bir nemese birneshe geni paıdalanylady.

Qazaqstanda jasalǵan QazCovid-in vaktsınasy jaıynda myna jerden oqı alasyzdar.

Qos komponentti vaktsına tolyq qorǵaı ma?

KVI-ge qarsy «Spýtnık V» ekpesimen vaktsınalaý 21 kún aralyqpen eki márte egiledi. Birinshi komponentti saldyrǵannan keıin, koronavırýsqa antıdeneler 12-14-shi kúnde qalyptasa bastaıdy.

Atalǵan vaktsınanyń ekinshi komponentin ektirý KVI-ge qarsy uzaq merzimge ımmýnıtet qalyptastyrýǵa yqpal etedi.

«Sonymen qatar, ekpe saldyrǵan adamdar da maska taǵý men qoldy jıi jýyp otyrý sekildi talaptardy oryndaýdy jalǵastyrýy kerek. KVI-ge qarsy ımmýnıteti bar adam shekteý is-sharalaryn elemeı, bireýden vırýs juqtyrsa, onda ol qorǵanysh áserinen sımptomatıka belgilerimen ınfektsııamen aýyrmaıdy. Alaıda qysqa merzim aralyǵynda indet tasymaldaýshy bolýy múmkin, ıaǵnı qarapaıym qorǵanysh is-sharalaryn (maska taǵý, qoldy jýý, araqashyqtyqty saqtaý) oryndamaý arqyly vırýsty basqa adamǵa juqtyrýy yqtımal», - dep atalyp ótken Densaýlyq saqtaý mınıstrligi málimetinde.

Vaktsına alǵannan keıin aǵzada antıdeneler qansha ýaqyt bolady?

Qazirgi kezde álemde ımmýndyq jaýaptyń uzaqtyǵy týraly ǵylymı naqtylaý jasalmaǵan. Alaıda «Spýtnık V» vaktsınasyn daıyndaǵan ǵalymdardyń paıymynsha, vaktsınalaýdan keıingi ımmýnıtet eki jylǵa jýyq ýaqyt saqtalady. Adam aǵzasyndaǵy antıdeneler deńgeıi (ımmýnıtet) vırýstan aýyryp shyqqannan keıingi jaǵdaıdan joǵary bolady.

Sonymen birge, antıdeneler tıtri KVI-ge ımmýnıtettiń bar bolýynyń jalǵyz kórsetkishi emes. Bul jasýshalardyń ımmýnologııalyq jadymen balanysty. Olar vaktsınalaýdan keıin qalyptasyp, naqty ınfektsııaǵa tap bolǵan kezde antıdenelerdiń joǵary deńgeıleriniń qarqyndy damýymen kórinedi.

Jaqynda QR BǴM Bıologııalyq qaýipsizdik problemalary ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bas dırektory Kúnsulý Zakarıa qazaqstandyq vaktsınadan keıin antıdene qansha merzim saqtalatyny týraly túsinik berdi.

Otandyq vaktsına týraly tolyq aqparatty klınıkalyq zertteýdiń úshinshi fazasy aıaqtalǵan soń aıtýǵa bolady. Degenmen eń basynda ǵalymdardyń ózi vaktsına salǵan sátten beri toǵyz aı ótti. Toǵyz aıdyń ishinde ımmýndyq jaýap joǵary bolyp tur.

Sonymen birge, K. Zakarııa eki komponentpen egilgennen keıingi aǵzadaǵy antıdenelerdiń quramy boıynsha aldyn ala derekterdi baıandady.

«Klınıkalyq zertteýlerdiń birinshi jáne ekinshi fazalarynyń nátıjesi boıynsha QazCOVID-in vaktsınasyn alǵan adamdarda birinshi vaktsınadan keıin 2-den 16-ǵa deıingi tıtrde vırýsty beıtaraptandyratyn antıdenelerdiń paıda bolýy baıqalady. Ekinshi vaktsınadan keıingi deńgeı turaqty ósýde. Ortasha geometrııalyq tıtr – 99,5. Osylaısha, qazaqstandyq vaktsınanyń joǵary ımýnnostımýlıatsııalyq belsendiligin kórýge bolady», - dedi ǵalym.


Joǵary qaraı