Aýa raıy
Astana -25 °S
Almaty -2 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Onlaın baılanys arqyly saılaý naýqanymen egjeı-tegjeıli tanysýǵa bolady – Marat Bashımov

2020 jyldyń 28 qarasha 2020 10:45

NUR-SULTAN. QazAqparat – Aldaǵy jyldyń 10 qańtarynda elimizde QR Parlamenti Májilisiniń jáne barlyq deńgeıdegi máslıhat depýtattaryn saılaý ótedi. Koronavırýs indeti jalpy saılaý naýqanyna daıyndyq pen ony ótkizý protsesine birshama ózgerister engizetini anyq. Osy oraıda belgili qoǵam qaıratkeri Marat Bashımovtyń pikirin bilýdi jón kórdik.

- 2021 jyldyń basynda ótetin saılaý naýqanynyń ereksheligi jaıynda ne aıtar edińiz?

- Aldaǵy saılaýdyń ereksheligine toqtalsaq, bul naýqan pandemııa kezinde ótkeli jatyr. Osy oraıda zańnama aıasynda azamattardyń quqyqtary qorǵalýy kerek. Saılaýdy zańdy ótkizý baǵytynda árbir adamnyń saıası turǵyda quqy bar. Bul baǵytta tıisti jaǵdaı jasalyp jatyr dep aıtýǵa bolady. Birinshiden, el azamattarynyń densaýlyǵyn qorǵaý boıynsha tıisti sharalar qabyldanýda, ıaǵnı daýys berýmen qatar, turǵyndardyń densaýlyǵyna qater tóndirmes úshin saqtyq sharalary eskerilen.

Koronavırýsqa qatysty, karantındik rejımge qatysty el halqynyń psıhologııasy ózgerdi dep aıtýǵa bolady. Adamdar úıde otyrýǵa úırenip aldy. Osy oraıda turǵyndardyń saıası partııalardyń saılaýaldy baǵdarlamalaryn tyńǵylyqty zerttep, saralaýǵa múmkindigi bar. Atap aıtqanda, baǵdarlamany burynǵydaı tez sholyp, qaraı salmaıdy dep oılaımyn. Partııalar el úshin, qoǵamǵa qatysty naqty qandaı tıimdi qadamdardy júzege asyratynyn adamdar egjeı-tegjeıli qaraıtyn bolady.

- Qazir saılaýǵa daıyndyq jumystaryna qandaı baǵa beresiz?

- Qazir elimizdiń óńirlerinde eldi meken turǵyndarynyń óziniń saılaý ýchaskesi týraly qalaı málimet alatyny túsindirilip jatyr. Onlaın rejımde saılaý ýchaskesiniń nómirin, ortalyqtyń ornalasqan jeri men ataýyn alýǵa bolady. Taratylǵan málimetterge qaraǵanda, elimizdiń barlyq óńirlerinde saılaýshylardyń tizimin ázirleýge jaýapty jergilikti ákimdikter resmı saıttaryna arnaıy banner ornalastyryp, Call-ortalyqtar, Telegram-bottar jasaqtap qoıǵan. Osynyń barlyǵy saılaýshylar úshin qolaıly jaǵdaı jasalyp otyrǵandyǵyn bildiredi.

- Partııalardyń baǵdarlamasymen, usynystarymen tanysyp shyqtyńyz ba?

- Qazir partııalar tirkelep, sezderin ótkizdi. Osy naýqannyń barlyǵyn ınternet arqyly kórip otyrmyz. Ǵalamtor arqyly qazir partııalardyń sheshimderine baılanysty kóp aqparat tarap úlgerdi. Olardyń barlyǵy sezderin onlaın rejımde ótkizdi. Osy turǵyda aldaǵy saılaý buǵan deıingilerine qaraǵan ózgesheleý bolyp turǵanyn baıqaýǵa bolady. Partııalardyń saılaýaldy baǵdarlamalaryn sholyp shyqtym. Olardyń barlyǵy áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıǵa ekpin qoıyp otyr. Aldaǵy ýaqytta koronavırýstan shyǵyp, ekonomıkanyń damýyn qamtamasyz etýine aıryqsha nazar aýdarylǵan. Qazirgi kezde barsha álemdi osy problemalar mazalap turǵany anyq. Sarapshylar partııalardyń belsendilik deńgeıi edáýir joǵarylaǵanyn tilge tıek etýde.

Negizgi jańashyldyqtardyń biri - ol aldaǵy saılaý aıasynda Parlamentke keletin jastar men áıeldiń sany kóp bolýy. Jaqynda Májilis depýtattyǵyna úmitkerler boıynsha partııalar jarııalaǵan tizimde jańa tolqyndy, jańa mamandardy baıqaýǵa bolady. Jańa ózgeristerge sáıkes, Parlamentte áıelder men jastarǵa arnalǵan 30 paıyzdyq kvota berildi. Bul eldiń qoǵamdyq-saıası protsesterine belsendi qatysýǵa yqpal etedi. Atap aıtqanda, tyń ózgerister bolǵan da jaqsy. Óıtkeni bul azamattar túrli salanyń damýyna óz úlesin qosa alady degen úmittemin.

- Saılaý kezinde indet saldarynan baıqaýshylar sany azaıýy múmkin be?

- Saılaý naýqanynda baıqaýshylardyń róli erekshe joǵary. Koronavırýs bul baǵytta da óziniń yqpalyn tıgizedi den sanaımyn. Degenmen Májilis saılaýynda baıqaýshylar sany edáýir artatyn sııaqty. Osy oraıda daýys berý protsesi egjeı-tegjeıli nazarda bolady. Jalpy, úkimettik emes uıymdardyń baıqaýshylary tirkeýden ótip, ýchaskeler boıynsha jumys isteıdi. Olardyń daýys berý protsesine qatysýy ashyqtyqty qamtamasyz etedi. Sondyqtan qoǵam saılaý nátıjesine senim bildirýi úshin jaǵdaı jasaılady degen oıdamyn.


Joǵary qaraı