Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Ózimiz ósirgen bıdaıdyń paıdasyn kóre almaı otyrmyz – Májilis depýtaty

2021 jyldyń 16 maýsym 2021 13:56

NUR-SULTAN. QazAqparat – Búgin Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda depýtat Aıbek Paıaev astyq eksportyna baılanysty Aýyl sharýashylyǵy, Ulttyq ekonomıka, Saýda mınıstrlerine saýal joldady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

«Elimizdiń aýylsharýashylyq ónimderiniń kóp bóligi eksportqa baǵyttalǵan. Solardyń biri - qazaqstandyq un. Bizdiń un - álemde bedeli bar, sapasyna suranysy kóp, jaqsy brend. Un eksporty boıynsha álemde birinshi orynda kósh bastap kelgen Qazaqstan, qazirde Túrkııadan keıingi ekinshi orynda. Búkil halqymyz tutynatyn qazaqstandyq un Ózbekstan, Tájikstan, Aýǵanstan, Qyrǵyzstan, Túrikmenstanǵa, Qytaıǵa jáne basqa da elderge eksporttalady. Qazirgi kezde qazaqstandyq unnyń negizgi ımporteri - Ortalyq Azııa elderi. Bizden astyqty satyp alyp, ony óz dıirmenderinde óndirgileri keledi. Ózbekstan un tartý salasyn damytyp, dıirmendi kásiporyndar saldy. Qazaqstannan baratyn bıdaıǵa qosymsha qun salyǵyn alyp tastady. Al unǵa, kerisinshe, baj salyǵyn qosty. Ózderiniń un tasymaldaýshylaryna temirjol tasymalynyń stavkasyn jeńildetti (ózderine 20$, bizge 54$). Bıdaıymyzdan un shyǵaryp, onymen tek ishki naryǵyn qamtyp qoımaı, bizdiń unymyzdy satyp alatyn Aýǵanstannyń da naryǵyn unmen qamtamasyz etýge kóshti», - dedi A. Paıaev.

Onyń paıymynsha, Qazaqstannyń un óndirý salasy memlekettik qoldaý men damytýdy qajet etedi. 2000-jyldary 2300 un óndiretin kompanııa bolsa, sodan qalǵan 300-ge jýyq dıirmenderdiń 50% bankrotqa ushyrap, toqtap qalǵan, jumys oryndary qysqaryp, jabylyp jatyr.

«Astyq tasymaldaýshy temirjol operatorlarynyń tasymal júıesin úzdiksiz qamtamasyz ete almaýy sebebinen, tasymal tarıfterin negizsiz kóterý saldarynan elimizdegi barlyq dıirmen kásipkerleri zardap shegip, bıznester qurdymǵa ketip jatyr. Mysaly, qazaqstandyq unnyń 50% óndirip otyrǵan Shymkent qalasy men Túrkistan oblysynyń dıirmendi kásiporyndary jyl saıyn kelisimshart boıynsha astyqty soltústik óńirlerden jetkize almaı qınalady. Bul jaǵdaıǵa sebepker - astyqty temir jolmen tasymaldaýshy «AstyqTrans» AQ kompanııasy. Ózimiz bıdaı ósirip otyryp, astyq tapshylyǵyn kórýdemiz. Treıderler kúzde dıqandardan bıdaıdy satyp alyp, shetelderge satyp jatyr. Al, un tartatyn dıirmender shıkizatqa zárý bolyp otyr. Bul jaǵdaı da óndiristiń quldyraýyna ákeledi», - dedi depýtat.

«Joǵaryda aıtylǵandardyń negizinde, Úkimet Qazaqstannyń un tartýshy dıirmen kásiporyndaryn damytý maqsatynda osy júıeniń tıimdiligin jáne sapasyn arttyratyn qandaı keshendi sharalar júrgizip otyr? Memleket tarapynan paıyzdyq mólsherlemesi az nesıe berý, kommýnaldyq kórsetiletin qyzmetterdi (energııa, sý, gaz) tómen baǵamen berý máselesi qalaı sheshilýde?», - dedi ol.


Avtor Rýslan Ǵabbasov
Basty sózder: Ekonomıka, Parlament,
Joǵary qaraı