Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

Saıramdyq turǵyn úıiniń shatyryn mýzeıge aınaldyrdy

2021 jyldyń 27 qarasha 2021 15:30

TÚRKІSTAN. QazAqparat – Túrkistan oblysy, Saıram aýdanynyń turǵyny Sýhrab Irnazarov úıiniń shatyryn mýzeıge aınaldyrdy. Mýzeıge 1950 jyldan beri qoldanysta bolǵan telefondar men magnıtafondardyń jáne teledıdarlar men fotoaparattardyń júzdegen túrleri qoıylǵan.

Sýhrab Ábdinábıulynyń bul iske degen qyzyǵýshylyǵy 2014 jyldan bastalypty. Kólik qoıatyn garajdy tazalamaq bolǵan ol kerek emes zattaryn shatyrǵa shyǵaryp tastaǵan. Keıin suryptap, qajettilerin jınaqtaý barysynda kollektsııaǵa degen qyzyǵýshylyǵy artqan. Sodan úıiniń shatyryna arnaıy sóreler jasap, jınaǵan buıymdaryn sonda ilipti.







Búginde Sýhrabtyń mýzeıinde 250-den astam fotoaparat, 700-den astam aýdıo kasseta, 40 keli tıyn jáne teledıdarlar men saǵattardyń, magnıtafondardyń túr-túri bar. Álemde sanaýly ǵana taralymmen shyǵarylǵan sırek kezdesetin tehnıkalardy da Sýhrabtyń úıinen tabýǵa bolady. Kollektsıoner kóne zattardy barlyǵyn aýyldaǵy «baraholka» atalyp ketken bazardan nemese jarnama paraqshalary arqyly shet aımaqtardan satyp alady.


Máselen, shahtalarda turatyn shoıyn telefondy Pavlodardan alyp kelgen. Soǵys jyldary áskerıler qoldanǵan buramaly symsyz telefondardy jarnama arqyly aldyrǵan. Uly Jeńis jyldarynda jeńimpazdarǵa tapsyrylmaı qalǵan 80 orden medaldyń barlyǵyn bir adamnan satyp alypty. Kún kósem Lenınniń eskertkishin satýshylar 500 teńgege baǵalap, berip ketken. Al, Arabııadan kelgen lampalardy da qymbat emes baǵaǵa satyp alǵan. 1989 plastınkaǵa jazylǵan quran aıattaryn jerlesi, Saıramdyq azamattan tapqan.










«Kópshilik meni bul zattardy qymbatqa alady dep oılaıdy. Tipti «50 000, 60 000, 100 000 teńge turady ǵoı, aqshany qaıdan aldyń?» dep suraıtyn dostarymda bar. Biraq men kóbinise qoldan alamyn. Máselen, 1970-80 jyldary tek stýdııada turǵan fotoapartty osy Saıramnan taptym. 1970 jylǵy magnıtafondy 1500-2000 teńgege satyp aldym. Fotoaparttardyń keıbirin tegin, keıbirin 500-1000 teńgege alǵanmyn. Vatsap jelisindegi kollektsıonerlerdiń toptaryna qosyldym. Kóp zattardy sonda tapsyrys berý arqyly alyp otyramyn» – deıdi ol.







Taǵy bir aıta keterligi, tehnıkalardyń tilin jaqsy biletin Sýhrab jınaqtaǵan zattarynyń aqaýlaryn túzetip qoıǵan. Sondyqtan mundaǵy tehnıkalardyń basym bóligi jumys istep tur. «Mınııa», «rekord», «sırýıs» magnıtafondaryna 1970-80 jylǵy ánder jazylǵan plastınkalar men kassetalar salyp qoıǵan. Tokqa qossańyz birden áýenderdi shyrqaı jóneledi. Fotoaparattarǵa da plenka salsańyz sýretke túsire beresiz. Al, teledıdarlardy da paıdalanýǵa bolady. Shoıyn útikterdiń ishine shoq salyp, kıim útikteýge múmkindik bar. Kınoproektorlarmen de kıno kórip, keńes úkimetine saıahat jasaı alasyz. Kópshiliginiń qujatyda saqtaýly tur.




«Mendegi keıbir magnıtafondar az kólemde óndiriske shyqqan. Sondyqtan satyp alǵysy keletinder kóp. Biraq men qundy dúnıelerdi satqym kelmeıdi. Tek qosymsha dýblıkaty bar zattardy ǵana satamyn nemese basqa zatqa aýystyramyn» – deıdi Sýhrab.







Kollektsıoner bos ýaqytynda saǵat mehanızmderinen transformer kólikterin qurastyrady. Aǵashtan túrli beıneler jasaýdy jaqsy kóredi. Kovıdke qarsy kompozıtsııa jasap, mýzeıiniń sóresine ilip qoıǵan. Sondaı-aq, polıtsııa shenindegi juldyzshalardan qyzmet jolyn beınelegen týyndy jasaǵan.




«1981 jylǵy inimniń týǵan kúnine erekshi syılyq jasamaqshy boldym. Sodan 1981 jyly shyqqan tıyndardan, onyń týǵan jylyn jazyp beremin dep sheshtim. Tıyndar izdep, 2,5 keli tıyndy satyp aldym. Іshinen 1981 jyly shyqqan tıyndar tabyldy. Іnime de syılyq qatty unady» – deıdi ol.




Munan bólek kollektsıoner ÝEFA fýtbol komandalary men ІІM tósbelgilerin jınaqtaǵan. Sondaı-aq, poshta markalary men tıyndardyń da túrleri kóp. Kiltterdiń de 2,3 kelisi bar.




«Jalpy Qazaqstandyq tósbelgiler qymbatqa baǵalanady. Máselen, Abaıdyń beınesindegi tósbelgilerdiń 2-3 túrin taptym. Shoqannyń beınesindegi bir-aq tósbelgi bar edi, tanysym qoıarda qoımaı surap alyp ketti. Shymkent qalasyna qatysty tósbelgiler de múldem az. Sondyqtan bolar, naryqtaǵy baǵasy da joǵary» – deıdi ol.







Búgingi kúni Sýhrab Irnazarov Saıram aýdandyq polıtsııa bólimindegi shtabta aǵa ınspektor. Bes qyzdyń ákesi. Jubaıy aýyldyq mektepte muǵalim.

«Aýyldaǵy kópshilik bizdiń úıde mýzeıdiń bar ekenin bilmeıdi. Al, úıge kelgen dostarym men týystaryma shatyrdaǵy zattardy kórsetkende, tań qalysyp, birden telefondaryna sýretke túsire bastaıdy. Ata-anam da qarsy emes. Telefon shuqalap kóz maıymdy taýysqansha paıdala ispen aınalysyp jatqanyma qýanady» – deıdi ol.























































Avtor Qaırat Zaınıshev
Basty sózder: Túrkistan oblysy, Qoǵam,
Joǵary qaraı