Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

SQO-da bıyl sút beziniń qaterli isiginen 46 áıel qaıtys boldy

2021 jyldyń 14 qazan 2021 20:30

PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysy qaterli isik aýrýlary boıynsha elimizde aldyńǵy oryndarda keledi. Bıyl dárigerler sút beziniń qaterli isigi bar 151 áıelge ota jasady. Al 46-synyń ómirine arasha túse almady.

QazAqparat tilshisine onkolog-dáriger Irına Astanına qaterli aýrýdyń aldyn alý joldary jaıynda aıtyp berdi.

- Irına ıÝrevna, sút bezi ragy áıelder arasynda óte keń taraǵan onkologııalyq aýrý. Qaýip tobynda kimder bar ?

- Sút beziniń qaterli isigimen aýyrǵandar sany jyldan-jylǵa artyp keledi. Qazaqstanda ol onkologııalyq aýrýlar ishinde ekinshi tur. Obyrdyń bul túrin erte kezeńde anyqtaǵan jaǵdaıda emdeýge bolady. Alaıda ol bastapqyda esh belgi bermeýi múmkin. Sondyqtan kóptegen áıelder medıtsınalyq kómekke der kezinde júginbeıdi. Biraq, anasynda nemese ájesi men apasynyń bireýinde sút bezi obyry bolǵan jaǵdaıda áıel dárigerge jıi kórinip otyrýǵa mindetti. Sondaı-aq qaýip tobyna tuqym qýalaýshylyqtan bólek, etekkiri 12 jasqa deıin erte kelip, 55 jastan keıin kesh toqtaǵan áıelder, birinshi balany 35 jastan keıin kesh bosanǵan kelinshekter, bosanýdan keıin mastıt bolǵan áıelder, 40 jastan asqan áıelder jatady. Obyrǵa jynystyq qatynastyń turaqsyzdyǵy, sút beziniń jaraqaty, semizdik, qalqansha bez jumysynyń buzylýy, temeki shegý, spırttik ishimdikter ishý sekildi jaman ádetterdiń bolýy, kúızelis jaǵdaılary, birneshe ret túsik jasatý ákelýi múmkin. Dárigerge kórinip, aýrýdy erte anyqtaý – qorǵanýdyń eń tıimdi joly.




- Sút bezi qaterli isiginiń qandaı da bir belgileri bar ma, nege basa nazar aýdarý qajet ?

- Ár áıel ózin-ózi tekserýdi daǵdyǵa aınaldyrý kerek. Etekkir kelgennen keıin 5-7 kúnderi, al etekkiri toqtaǵan áıelder ár aıdyń belgili bir kúni sút bezin zertteýi kerek. Bul ondaǵy ózgeristi der kezinde baıqaýǵa múmkindik beredi. Qandaı ózgeris bolýy múmkin? Aldymen sút beziniń pishini men kólemi ózgeredi. Bir nemese birneshe túıinniń paıda bolýy, ol qolmen ustaǵan kezde aýyrmaýy múmkin. Omyraýdy jara basýy, ishke tartylýy, qan aǵýy bolady. Teri «lımon qabyǵy» sekildi ózgerip, qyzarýy, jarylýy múmkin. Qoltyq astynda túıin paıda bolyp, qol isinedi, qan tamyrlary ulǵaıady. Eger de óz-ózińizdi tekserý kezinde osy belgilerdiń bireýi bolǵan jaǵdaıda shuǵyl dárigerge qaralý qajet. Ol turǵylyqty jer boıynsha mammolog, gınekolog nemese onkolog bolýy múmkin. Qazirgi ýaqytta bul mamandar ár emhanada bar. Sút beziniń ózgerisi anyqtalǵan jaǵdaıda arnaıy tekseristen ótý qajet. Ony dáriger ár adamnyń erekshelikterin eskere otyryp, densaýlyǵyna, jasyna, etekkiriniń ózgeshelikterine baılanysty taǵaıyndaıdy.

- Óńirde sút bezi qaterli isigin erte anyqtaýǵa jaǵdaı jasalǵan ba ?

- Árıne, oblysta mammografııalyq úsh jyljymaly keshen bar. Onyń bireýi onkologııalyq ortalyqta, ekeýi – Taıynsha jáne Ǵ.Músirepov atyndaǵy aýdandarda jumys isteıdi. Budan basqa 11 statsıonarlyq mammograftar bar. Ýltradybystyq zertteýdi turǵylyqty jer boıynsha emhanada, sondaı-aq onkologııalyq ortalyqta jasaýǵa bolady.

2008 jyldan bastap Qazaqstanda sút bezi qaterli isigine skrınıng engizilgen. Bul obyrdy erte kezeńinde anyqtaý maqsatynda júrgiziledi. Tekseriletin maqsatty topqa týǵan jylyna qaraı 50, 52, 54, 56, 58, 60 jastaǵy áıelder kiredi. Alaıda vrach-mammologte dıspanserlik esepte turǵandarǵa jáne aýyr qosalqy aýrýlary barlarǵa munyń qatysy joq.

- Oblysta bıyl qansha áıelde sút bezi ragy anyqtaldy ?

- Bıylǵy toǵyz aıdyń ishinde 146 áıelge osyndaı dıagnoz qoıyldy. Salystyrý úshin aıtatyn bolsaq, byltyr osy kezeńde 151 adamnan obyr anyqtalǵan. Jalpy 2020 jyly 238 áıelde sút beziniń qaterli isigi tabyldy. Qoldan kelgenshe emdeýge tyrysamyz. Máselen bıyl 151 áıelge ota jasaldy. Ókinishke qaraı 46 áıeldiń ómirine arasha túse almadyq.

- Múmkindikti paıdalanyp, áıelderge qandaı aqyl-keńes berer edińiz ?

- Aýrýdy emdegenshe, aýyrmaıtyn jol izde dep bekerge aıtpaıdy ǵoı. Salamatty ómir saltyn ustaný, durys tamaqtaný, salmaqty qadaǵalaý – kóptegen derttiń aldyn alady. Densaýlyq – basty baılyq. Densaýlyqtaryńyzǵa qarańyzdar, profılaktıkalyq tekserýlerdi qaldyrmańyzdar, skrınıngterden mindetti túrde ótińizder! Kúızelis týdyratyn jaǵdaılardan múmkindiginshe alshaq bolyp, aı saıyn sút bezderin ózdigińizden tekserip otyryńyzdar, al qandaı da bir ózgeris bolǵan jaǵdaıda «altyn» ýaqytty ótkizbeı birden dárigerge qaralýǵa keńes beremin.

- Rahmet!


Joǵary qaraı