Aýa raıy
Astana +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 421.58
EUR 496.83
RUB 5.53
CNY 62.20

SQO-da reprodýktıvti jastaǵy áıelderdiń 38 paıyzy anemııamen aýyrady

2021 jyldyń 18 maýsym 2021 05:32

PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda sanıtar dárigerler temir tapshylyǵy anemııasy dertiniń saldary men ony boldyrmaýdyń joldaryn aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

SQO sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, tamaqta temir, myrysh, folıı qyshqyly jáne V sııaqty dárýmender men mıneraldardyń jetispeýshiligi álemde úlken máselege aınalǵan. Ony «jasyryn ashtyq» dep te ataıdy.

Temir tapshylyǵy anemııasy onyń bir túri ǵana. Ol ımmýnıtetti joıady, syrqattanýshylyqty, ana men bala ólimin arttyrady.

«Temir tapshylyǵy anemııasynyń belgileri - jalpy álsizdik, tipti shamaly fızıkalyq belsendilikten tez sharshaý, bas aýrýy, teriniń, erinniń, shyryshty qabyqtyń bozarýy, tábettiń joǵalýy, dámniń buzylýy», - deıdi SQO sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń tamaqtaný obektilerin baqylaý jáne qadaǵalaý bóliminiń basshysy Natalıa Belıaeva.

SQO-da reprodýktıvti jastaǵy áıelderdiń 38 %-y anemııamen aýyrady.

Óńirdiń Ýálıhanov, Jambyl, Aqqaıyń aýdandarynda 14 jasqa deıingi balalar arasynda temir tapshylyǵy anemııasy oblystyq deńgeıden joǵary.

«Anemııanyń aldyn alýdyń úsh negizgi ádisi bar: farmakologııalyq, ratsıonaldy tamaqtaný jáne negizgi taǵamdardy temir, dárýmendermen baıytý. Búginde azyq-túliktiń basym bóligi tehnologııalyq óńdeý nátıjesinde paıdaly qasıetterin joǵaltady. Aǵzada temir jetispeýshiliginiń damýyna temir, basqa mıkroelementter men dárýmender az, máselen aq nandy, jyltyratylǵan kúrishti tutyný yqpal etedi. Birinshi jáne joǵary surypty undy alý kezinde bıdaı dániniń quramyndaǵy mıkroelementter men dárýmenderdiń ortasha eseppen 70-90 %-y joǵalady. Olardy qalpyna keltirýdiń eń jaqsy tásili – baıytý», - deıdi Natalıa Belıaeva.

Undy quramynda temir bar premıkspen baıytý, ıaǵnı fortıfıkatsııalaý mıkroelementterdiń jetispeýshiligi problemasyn sheshýge sep. Mamannyń aıtýynsha, fortıfıkatsııalaý úshin bıdaı uny kezdeısoq tańdalmaǵan. Un -dárýmender men temirdiń qarapaıym, arzan jáne qoljetimdi túri.

«Temir tapshylyǵy anemııasynyń aldyn alý úshin ónimderdi tańdaǵanda temir, myrysh jáne folıı qyshqylymen baıytylǵan un men nanǵa artyqshylyq berý kerek. Baıytýdan unnyń dámi, túsi, ıisi ózgermeıdi.

Mundaı undy tutynýǵa qarsy kórsetilimder joq. Nátıjesinde anemııanyń taralýyn 30 %-ǵa tómendetedi, óıtkeni folıı qyshqyly men temir jetispeýshiliginiń ornyn toltyrady.

QR zańnamasynda tamaq ónimderin fortıfıkatsııalaý tártibi reglamenttelgen.

«Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» QR Kodeksiniń normasymen el aýmaǵynda satylatyn joǵary men birinshi sortty bıdaı unyn quramynda temiri bar dárýmender, mıneraldarmen mindetti túrde fortıfıkatsııalanýy tıis», - deıdi sanıtar dáriger.

Al unnyń fortıfıkatsııalanýyn SQO-nyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti qadaǵalaýǵa alǵan. Astyq óńdeýshilermen, kásipkerlik sýbektilerimen «Quramynda temir bar dárýmendermen, mıneraldarmen bıdaı unyn baıytý qajettiligi» taqyrybynda semınarlar, dárister, áńgimelesýler ótkizedi, jadynamalar men broshıýralar taratady.


Joǵary qaraı