Aýa raıy
Nýr-Sýltan +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 449.85
EUR 485.43
RUB 5.71
CNY 70.69

Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy: Aqparat mınıstrligi jyldy qorytyndylady

2021 jyldyń 30 jeltoqsan 2021 22:29

NUR-SULTAN. QazAqparat - 2021 jylǵy aıtýly oqıǵa bılik pen qoǵam dıalogynyń mańyzdylyǵyn dáleldegen jáne Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna oraılastyrylǵan Qazaqstannyń mereıtoılyq X Azamattyq forýmy boldy. Forým Táýelsizdik jyldaryndaǵy memleket pen azamattyq qoǵamnyń ózara is-qımylynyń negizgi qorytyndylaryn shyǵaryp, ony odan ári damytýdyń perspektıvalaryn belgiledi. ÚEU, BAQ, bıznes jáne jalpy azamattyq sektor ókilderinen 1000-nan astam usynystar kelip tústi. Forýmǵa alǵash ret BUU, EQYU, USAID, UNICEF jáne basqa da halyqaralyq uıymdardyń ókilderi qatysty, dep habarlaıdy QazAqparat QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

Mınıstrlik Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyn ıdeologııalyq turǵydan tolyqtyrý máselelerine erekshe nazar aýdardy. Ótken jyldyń ár aıynda el Egemendiginiń negizgi qyrlaryn ashatyn arnaıy taqyryptyq blok anyqtaldy. Jyl basynan beri el ómiriniń barlyq salalaryndaǵy aýqymdy ózgeristerdi jan-jaqty kórsetetin 13 myńnan astam túrli formattaǵy is-sharalar ótkizildi. Jyl boıy 30jyl.kz arnaıy saıty jumys istep; ár aptanyń qorytyndysy boıynsha «Táýelsizdik kúndeligi» atty beınerolık kórsetilip, onda negizgi is-sharalar týraly aqparat engizildi. Bul vıdeodaıdjestter basty respýblıkalyq telearnalarda, sondaı-aq áleýmettik jeli alańdarynda ornalastyryldy.




Jalpy, Mınıstrliktiń 2021 jylǵy júıeli jáne keshendi jumysy, jetekshilik etetin baǵyttardaǵy memlekettik saıasatty iske asyrýǵa basa nazar aýdaryldy: aqparat jáne BAQ qyzmeti, aqparatqa qoljetimdilik, úkimettik emes sektormen ózara is-qımyl, dinı qyzmetti retteý, etnosaralyq qatynastardy damytý, jastar jáne otbasy saıasaty, sondaı-aq «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn úılestirý.

2021 jyly mınıstrlik alǵash ret jurtshylyq, BAQ ókilderimen jarııa talqylaý jáne barlyq múddeli organdarmen kelisý rásiminen keıin jýrnalısterdiń quqyqtary buzylǵan jaǵdaıda olardyń quqyqtaryn qorǵaý reglamentin qabyldady.

Jýrnalısterdi akkredıtteýdiń jańa erejeleri, salaýatty ómir saltyn nasıhattaý boıynsha otandyq telearnalarda áleýmettik jarnamany qalyptastyrý jáne ornalastyrý erejeleri qurylyp, jumys isteı bastady.

Mınıstrlik salalyq jýrnalısterdi daıarlaý maqsatynda 7 birdeı memorandýmǵa qol qoıdy. Olar: medıtsına boıynsha (S.D.Asfendııarova at. QazUMÝ, L.N.Gýmılev at. EUÝ); din salasy boıynsha (L.N.Gýmılev at. EUÝ), ekologııa boıynsha (Ál-Farabı at. QazUÝ), IT salasy boıynsha (HATÝ), agrarlyq sala boıynsha (M.Qozybaev at. SQÝ), quqyq salasy boıynsha (M.S.Narıkbaev at. KazGıÝÝ) jáne qarjy-ekonomıkalyq sala boıynsha (K.Saǵadıev at. HBÝ).




4000 myńnan astam maman salalyq jýrnalıstıka negizderin, atap aıtqanda medıtsına, etnosaralyq qatynastar, din, IT-salasy, ekologııa, agrarlyq sektor, qarjy jáne ekonomıka, quqyqtaný máselelerin aqparattyq súıemeldeý erekshelikteri boıynsha túrli kýrstardan ótti.

STOPFAKE.KZ saıtynda 2021 jyly 900-den astam jalǵan aqparat teriske shyǵaryldy. Jalpy alǵanda, resýrs qurylǵannan beri bir jarym jyldyń ishinde 2000-ǵa jýyq jalǵan aqparat joqqa shyǵaryldy. Qazirgi ýaqytta ártúrli platformalarda atalmysh jobanyń mazmuny jeti mıllıonnan astam qaralym jınady.

Qazaqstannyń aqparattyq keńistigi sımvoldarynyń biri «Qazaq radıosynyń» 100 jyldyq mereıtoıy ótti. Qazirdiń ózinde eldiń aqparattyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda «Qazaq radıosy» habar taratý jelisi 40 myńnan astam halqy bar shekara mańyndaǵy aýmaqtardyń 35 eldi mekenin qosymsha qamtydy. 430 myńnan astam adam turatyn Túrkistan, Jambyl jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynyń shekara mańyndaǵy aýmaqtarynyń 400 aýylyn radıoǵa qosý boıynsha jumys júrgizilýde.




El tarıhynda alǵash ret 2021 jyly Mınıstrliktiń tapsyrysy boıynsha álemde tanymal balalar arnalarynyń mýltıplıkatsııasyn qazaq tiline aýdarý, mýltıplıkatsııa keıipkerlerin qazaq tilinde sóıletý boıynsha aýqymdy jobany iske asyrý jumysy bastaldy. Osylaısha, balalardyń joǵary suranysyna ıe TiJi jáne Nickelodeon telearnalarynyń kontentin qazaq tiline aýdarý boıynsha arnaıy shart jasaldy.




Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha, 2021 jyly otandyq teleserıaldar, derekti tarıhı fılmder óndirisiniń belsendi dáýiriniń birinshi kezeńi bastalyp, iske asyryldy. Bıylǵy jyldyń ózinde tarıhı baǵyttaǵy serıaldar óndirý úlesi 30%-ǵa ulǵaıdy.

Elimizdiń iri telearnalarynyń efırinde kórermenderdiń kóptegen oń pikirlerine ıe bolyp, kórermen kóńilinen shyqqan Ahmet Baıtursynov, Qanysh Sátpaev, Jáńgir han, Roza Baǵlanova jáne basqalary týraly serıaldar kórsetildi.

«El arna» mádenı-bilim berý arnasynda qaıta formattaý jumystary bastalyp, álemniń 100-den astam elinde habar taratatyn Qazaq TV arnasynyń rebrendıngi júrgizilýde.

Alǵash ret erekshe qajettilikteri bar balalarǵa arnalǵan anımatsııalyq mektep iske qosylyp, olar úshin Qazaqstan, sondaı-aq Japonııa men Ońtústik Koreıa sheberleri kásibı oqytý kýrsyn ótkizdi.

Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy aıasynda medıa salasyndaǵy «Tumar» jáne «Úrker» ulttyq syılyqtary, sondaı-aq «Astana Media Week» halyqaralyq medıa-aptalyǵy ótti.

Júıeli sharalardyń mańyzdy bóligi – úkimettik emes sektormen jumys boldy.

«Qoǵamdyq keńester týraly» Zańǵa túzetýler qabyldanyp, bul Zań osy ınstıtýttyń ókilettikterin aıtarlyqtaı keńeıtip, kúsheıte tústi.

Qoǵamdyq keńesterdiń qatary kvazımemlekettik sektor sýbektide 13 orynmen tolyqtyrylyp, memleketti basqarý protsesine tartylǵan azamattardyń sany 3 myń adamǵa deıin ulǵaıdy.

Májiliste osy salalardy yntalandyrýdy damytýǵa baǵyttalǵan qaıyrymdylyq jáne volonterlik qyzmet týraly ázirlengen zań jobasy qaralýda. Zańnamalyq deńgeıde gradýılendirilgen (gradýırovannye) granttardy engizý júıesi ázirlendi.

Májiliske «Qoǵamdyq baqylaý týraly» zań jobasy engizildi. Ol qoǵam ókilderimen talqylaýdyń barlyq kezeńderinen ótken bolatyn.

«Kommertsııalyq emes uıymdar týraly» jáne «Qoǵamdyq birlestikter týraly» qoldanystaǵy zańdardy biriktiretin «Kommertsııalyq emes uıymdar týraly» zań jobasy tujyrymdamasynyń jobasyn ázirleý protsesi bastaldy.

ÚEU-ǵa granttar berý qaǵıdalaryna birqatar ózgerister engizildi. Alǵash ret olar halyqtyń qajettilikterin eskere otyryp, kópshilik aldynda talqylanatyn bolady.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasy boıynsha 1200 ÚEU men volonterlik uıymdardyń, 300-den astam bilim berý uıymdarynyń, 360 ujym men kásipodaqtardyń qatysýymen «Qaıyrymdy ister marafony» jalpyulttyq jobasy iske asyryldy. Ujymdar men kommertsııalyq uıymdardyń qaıyrymdylyqqa jumsaǵan jalpy somasy 6,2 mlrd teńgeden asty.




800-den astam qoǵamdyq belsendiler «ÚEU akademııasy» kýrsynan ótti.

Oqytý 2021 jyly Qazaqstan, Reseı, Germanııadan kelgen belgili sarapshylar men bıznes-trenerlerdiń qatysýymen ótti. Júrgizilgen jumystyń arqasynda 2021 jyly 34 trenıng sheńberinde azamattyq sektor salasynda 42 trener daıyndaldy, 42 oqytý trenıngi sheńberinde 811 ÚEU ókilderi biliktiligin arttyrdy, «ÚEU akademııasy» mobıldi qosymshasy ázirlendi.




Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha jastar jáne otbasy saıasaty salasynda mańyzdy is-sharalar iske asyryldy.

Osylaısha, úsh baǵyttan, jeti tapsyrmadan, 21 kórsetkishten jáne 66 aýqymdy is-sharadan turatyn «Ulttyq rýhanı jańǵyrý» ulttyq jobasyn iske asyrý bastaldy.

«Ǵylym», «Mádenıet», «Aqparattyq tehnologııalar», «Bıznes» jáne «Medıa» nomınatsııalary boıynsha talantty jastardy qoldaý maqsatynda «Táýelsizdik urpaqtary» jeńimpazdaryna Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev alǵash ret granttar tapsyrdy.

Jastardy qoǵamdyq paıdaly isterge tartý úshin is-sharalar ótkizildi. Tek Halyqaralyq jastar kúninde, 12 tamyzda, elimizde jastardy qoldaýǵa jáne olardy memlekettiń qoǵamdyq ómirine tartýǵa baǵyttalǵan 800 myńnan astam jastardy qamtıtyn 200-den astam onlaın-sharalar iske asyryldy. Halyqaralyq jastar kúni is-sharalarynyń mańyzdy bóligi JOO jáne TjKB uıymdarynyń túlekterin, NEET sanatyndaǵy jastardy jáne t. b. jumysqa ornalastyrýǵa járdemdesý maqsatynda bos oryndar jármeńkelerin uıymdastyrý bolady.

Sonymen qatar, bıyl «Táýelsizdik urpaqtary» atty Respýblıkalyq jastar forýmy ótti. Forým barysynda progressıvti jastar 2041 jylǵy bolashaq urpaqqa Joldaýy bar krıptokapsýlany jiberdi. Sondaı-aq, «Aqyldy urpaq» atty jas ǵalymdardyń respýblıkalyq forýmy ótti, oǵan ǵylymnyń túrli salalarynan 200-den astam jas ǵalymdar qatysty.




Sonymen qatar, 20 jas darynǵa «Daryn» memlekettik jastar syılyǵy tapsyryldy, túrkitildes elderdiń jas kóshbasshylary men belsendileriniń «Túrkistan – túrki áleminiń besigi» Halyqaralyq jastar sammıti ótti.

«Mereıli otbasy» otbasylyq qundylyqtar konkýrsyn ótkizýdiń jańa tásilderi engizildi, endi jyl saıyn 17 úzdik otbasy - ár óńirden aıqyndalatyn bolady.

AQSh-tyń Halyqaralyq dinı senim bostandyǵy máseleleri jónindegi komıssııasy Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń dinı senim bostandyǵy salasyndaǵy ahýaldy jaqsartý jónindegi oń ózgerister men bastamalaryn atap ótti.

Sonymen qatar, álemdegi demokratııalyq protsesterdi eskere otyryp, din salasyndaǵy qoldanystaǵy normalardy ońtaılandyrý boıynsha zańnamaǵa jekelegen «naqty» ózgerister engizildi.

Álemdik jáne dástúrli din lıderleri sezi hatshylyǵynyń XIX otyrysy ótti.

Otyrys VII Sezge daıyndyq barysyn jáne onyń pandemııadan keıingi damý jaǵdaıyndaǵy mańyzyn, sondaı-aq ony ótkizý formatyn qarastyrdy.

Ekstremızmge qarsy kúres messedjderin óskeleń urpaqqa jetkizý maqsatynda dinı ekstremızm men terrorızmniń aldyn alýǵa baǵyttalǵan alǵashqy qazaqstandyq komıks ázirlendi.

2021 jyly 181 myńnan astam destrýktıvti materıal joıylyp, 324-i buǵattaldy, BAQ jáne áleýmettik jeliler arqyly dinı aǵartý boıynsha 132 myńnan astam jumys jarııalandy.

Terrorıstik belsendilik aımaǵynan qaıtarylǵan áıelderdiń 96%-y (189-niń 182-i) túsindirý-ońaltý sharalardyń arqasynda radıkaldy dinı kózqarastardan bas tartty, al keıbireýleri tolyǵymen zaıyrly ómir saltyna kóshti.




Etnosaralyq qatynastar men dıasporaldyq saıasatty damytý salasyndaǵy júıeli sharalardy iske asyrý jalǵasyn tapty.

Mınıstrliktiń bastamasy boıynsha L.N. Gýmılev atyndaǵy EUÝ-de Qazaqstanda jáne Ortalyq Azııada alǵash ret «Etnosaıasat» mamandyǵy boıynsha eki jyldyq magıstratýra ashyldy.

Etnosaralyq qatynastardyń ózekti taqyryptary boıynsha 15 ádistemelik qural ázirlenip, memlekettik jáne qoǵamdyq qurylymdardan 3 myńnan astam adamdy qamtıtyn 23 semınar-trenıng ótkizildi.




Jalpyulttyq birlik pen kelisimniń qazaqstandyq modelin ilgeriletý boıynsha 2 myńnan astam adamdy qamtyǵan elimizdiń 4 óńirinde respýblıkalyq lektorııler uıymdastyryldy.

Izraıl, Bolgarııa, Reseı, Ýkraına jáne basqa da birqatar elderdiń sarapshylarynyń qatysýymen «Qazirgi kezeńdegi etnosaralyq kelisim: tájirıbe men aldaǵy mindetter» atty halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferentsııa ótkizildi.

Qoldanbaly etnosaıası zertteýler ınstıtýty bazasynda taldamalyq jumystyń biryńǵaı júıesi quryldy, barlyq óńirlerdegi ahýalǵa dalalyq zertteýler uıymdastyryldy.

QR AQDM qyzmetkerleri ahýaldy zerttep, etnosaralyq qatynastardy damytý jóninde naqty usynystar ázirleý úshin Qazaqstannyń 10 óńirine monıtorıngtik saparlar jasady.

QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń bastamasymen QHA etnomádenı birlestikteriniń ókilderimen birlesip, memlekettik tilde «Qazaqstan halqynyń ertegileri» atty 2 tomdyq kitap jaryq kórdi.

Kitapqa Qazaqstannyń 25 iri etnosynyń 114 halyq ertegileri engen.

Qazaqstan halqynyń ertegiler jınaǵy alǵash ret qazaq tilinde Qazaqstannyń túrli etnostarynyń ádebı murasy retinde basylyp shyǵýda.

Túrkııadaǵy dıasporalyq saıasat sheńberinde Eýropa elderinen 100-den astam delegattyń qatysýymen Qazaqtardyń kishi quryltaıy, 5 el ókilderiniń qatysýymen Túrki Keńesiniń dıasporalar máseleleri jónindegi jaýapty mınıstrlerdiń 4-shi otyrysy ótkizildi, quramynda 88 mass-medıa bar sheteldegi qazaqtildi BAQ qaýymdastyǵy quryldy.

Álemniń 12 elinde 780 memlekettik til sabaǵy ótkizildi, oǵan 1 300-den astam otandasymyz qatysty.


Joǵary qaraı