Aýa raıy
Nýr-Sýltan +7 °S
Almaty +14 °S
valıýta baǵamy
USD 449.85
EUR 485.43
RUB 5.71
CNY 70.69

Joshy ulysynyń tarıhyn nýmızmatıka turǵysynan zertteýdiń mańyzy zor – Aıbolat Kóshkimbaev

2021 jyldyń 28 qazan 2021 10:30

ATYRAÝ. QazAqparat – Tarıh ǵylymdarynyń doktory Aıbolat Kóshkimbaev Joshy ulysynyń tarıhyn zertteýde nýmızmatıkany qosalqy pán retinde paıdalanýdy usyndy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

Tarıhshy «Atyraýda ótip jatqan «Ulyq ulys – Altyn Orda» atty halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferentsııanyń paneldik otyrysynda «Altyn Orda tarıhy jónindegi jalpylama basylymdar» atty baıandama oqydy.

«KSRO ydyraǵannan keıin Altyn Orda tarıhyna degen qyzyǵýshylyq álsiremedi, kerisinshe kúsheıe tústi. Jeke ocherkter, kitap bólimderi, jýrnaldaǵy maqalalar, materıaldar jınaqtary jazyldy.

Tatarstan Respýblıkasynda 2000 jyldary «Ejelgi tatarlardyń tarıhy» atty úlken megajoba aıasynda Altyn Ordanyń tarıhyna arnalǵan jeke tom jazý týraly sheshim qabyldandy.

Joshy áýleti ımperııasynyń tarıhy týraly kelesi jalpylama jumys qaıtadan tarıh ınstıtýtynda jazyldy. «Álem tarıhyndaǵy Altyn Orda» dep atalalatyn bul eńbek aǵylshyn tilinde qaıta basyldy.

Ony jazýǵa qatysqan avtorlyq ujym óte myqty boldy. «Tatarlar tarıhynan» aıyrmashylyǵy, oǵan Polsha, Ýkraına, AQSh, Frantsııa, Vengrııa, Moldova, Fınlıandııa, Serbııa, Izraıl, Qytaı sııaqty elderdiń ǵalymdary qatysty», - dep bastaǵan ǵalym qazirgi Batys tarıhnamasynda Shyńǵys urpaqtary men Mońǵol ımperııasynyń ústemdik etý dáýirine de kóp kóńil bóline bastaǵanyn atady.

«2009 jyly Kembrıdj ýnıversıtetiniń baspasy «The Cambridge History of Inner Asia: the Chinggisid Age» atty úlken ujymdyq monografııa shyǵardy. Bul tom Shyńǵys han men onyń uldary negizin qalaǵan Mońǵol álemdik ımperııasynyń tarıhy men murasyna, onyń qazirgi álemge áserine arnalǵan. Geografııalyq turǵydan ol Shyǵys Azııadan Shyǵys Eýropaǵa deıingi aımaqty qamtıdy.

Qorytyndylaı kele, Joshy ulysyn zertteýde Altyn Orda tarıhy týraly jalpylama akademııalyq basylymdy daıyndaý tájirıbesi bar dep aıtý kerek.

Úlken tarıhı kezeńdi qamtıtyn barlyq muqııat óńdelgen kólemdi akademııalyq jumystar sııaqty, olardyń da kemshilikteri bar. Óıtkeni mátin jazylǵan kezde barlyq bólimder tereń zerttelmegen», - deıdi Aıbolat Kóshkimbaev.

Onyń aıtýy boıynsha, «Álem tarıhyndaǵy Altyn Orda» ujymdyq monografııasy Joshy ulysy ımperııasynyń tarıhyndaǵy eń jaqsy jumys dep sanalýy kerek.

«Sondaı-aq, nýmızmatıkanyń qosalqy tarıhı pán retindegi sońǵy jetistikterine, Joshy ulysy ımperııasyndaǵy aqsha materıaldary men aqsha aınalymynyń tarıhyn taldaýǵa jáne jańasha túsindirýge kóp kóńil bólý kerek. Aldyńǵy jalpylama eńbekterden aıyrmashylyǵy, Altyn Orda dáýirindegi túrki tildes halyqtardyń baı tarıhı-epıkalyq tsıklyn zertteýge jáne tartýǵa erekshe nazar aýdarý qajet», - dedi tarıh ǵylymdarynyń doktory.


Joǵary qaraı